Στις 11 Μαΐου 1989, με τη διαθήκη της, η γλύπτρια Φρόσω Ευθυμιάδη-Μενεγάκη κληροδότησε στην Εθνική Πινακοθήκη την κινητή και ακίνητη περιουσία της. Στις 8 Νοεμβρίου 1995 το Διοικητικό Συμβούλιο αποδέχθηκε το κληροδότημα, μέσω του οποίου περιήλθαν στο μουσείο όλα τα έργα της: γλυπτά, προπλάσματα, μήτρες, πλήθος σχεδίων για έργα γλυπτικής, μελέτες για καθημερινά χρηστικά ή διακοσμητικά αντικείμενα και για διάφορα άλλα θέματα, καθώς και έργα ζωγραφικής, χαρακτικά και σχέδια άλλων καλλιτεχνών. Ακόμη, μια συλλογή διαφόρων αντικειμένων από τα ταξίδια της στο εξωτερικό, καθώς και το προσωπικό της αρχείο. Όλα αυτά βοηθούν να σχηματίσουμε μια ολοκληρωμένη εικόνα για το έργο, τη ζωή και την προσωπικότητα μιας από τις πιο αξιόλογες Ελληνίδες γλύπτριες από τα νεανικά της χρόνια μέχρι το θάνατό της.

Τώνια Γιαννουδάκη, Επιμελήτρια της συλλογής Γλυπτικής
σε συνεργασία με την Μαρία Κλιάφα, Επικεφαλής του εργαστηρίου συντήρησης γλυπτών

Το κληροδότημα

Στις 11 Μαΐου 1989, με την ιδιόγραφη διαθήκη της, η Φρόσω Ευθυμιάδη-Μενεγάκη κληροδότησε στην Εθνική Πινακοθήκη την κινητή και ακίνητη περιουσία της. Στις 8 Νοεμβρίου 1995 το Διοικητικό Συμβούλιο αποδέχθηκε το κληροδότημα, μέσω του οποίου περιήλθαν στο μουσείο γλυπτά, προπλάσματα, μήτρες, καθώς και πλήθος σχεδίων για έργα γλυπτικής. Ακόμη, μελέτες για καθημερινά χρηστικά ή διακοσμητικά αντικείμενα και για διάφορα άλλα θέματα. Τα έργα αυτά προσφέρουν μια ολοκληρωμένη εικόνα της καλλιτεχνικής δημιουργίας μιας από τις πιο αξιόλογες Ελληνίδες γλύπτριες από τα σπουδαστικά της χρόνια, που ξεκίνησαν στη Βιέννη το 1930, έως το 1971, που χρονολογείται το τελευταίο της έργο.

Στο μουσείο περιήλθαν επίσης έργα ζωγραφικής, χαρακτικά και σχέδια των Γιαννούλη Χαλεπά, Μίμη Βιτσώρη, Γιάννη Τσαρούχη, Δημήτρη Γιαννουκάκη, Τάκη Μάρθα, Αριστομένη Προβελέγγιου, Αντώνη Πολυκανδριώτη, Γιάννας Περσάκη, Ίρας Οικονομίδου, Michael O Connell, Henri Matisse, χαρακτικά Ιαπώνων καλλιτεχνών, καθώς και μια συλλογή διαφόρων αντικειμένων από τα ταξίδια της στο εξωτερικό. Ακόμη, το προσωπικό αρχείο της γλύπτριας, που περιλαμβάνει μεγάλο όγκο αλληλογραφίας στα Ελληνικά, Αγγλικά, Γαλλικά, Γερμανικά και Ισπανικά με την οικογένειά της, φίλους, φορείς, καλλιτέχνες και σημαντικές προσωπικότητες με τις οποίες διατηρούσε φιλικές σχέσεις. Ανάμεσά τους ο Νίκος Καζαντζάκης, ο υπουργός και δήμαρχος Αθηναίων Κώστας Κοτζιάς, η στενή της φίλη, φωτογράφος Βούλα Παπαϊωάννου, που έχει φωτογραφήσει και ορισμένα έργα της, ο τεχνοκριτικός Τώνης Σπητέρης και η σύζυγός του, γλύπτρια Ιωάννα Σπητέρη, οι γλύπτες Μιχάλης Λεκάκης και Κώστας Κουλεντιανός, η ζωγράφος Ίρα Οικονομίδου, ο διευθυντής του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης της Νέας Υόρκης Alfred Barr και ο ζωγράφος Vance Kirkland, διευθυντής της Σχολής Καλών Τεχνών του Πανεπιστημίου του Denver. Το αρχείο της περιλαμβάνει επίσης νόμους και καταστατικά φορέων όπως το Καλλιτεχνικό Επαγγελματικό Επιμελητήριο, το Καλλιτεχνικό Σωματείο Ελληνίδων, το Εθνικό Συμβούλιο Ελληνίδων, ο Σύλλογος Γλυπτών, ο Διεθνής Γυναικείος Καλλιτεχνικός Σύλλογος (Women’s International Art Club). Ακόμη, προσωπικές φωτογραφίες, φωτογραφίες και διαφάνειες από το σύνολο σχεδόν του έργου της, καταλόγους εκθέσεων, βιβλία, αποκόμματα εφημερίδων, προσωπικά έγγραφα, σημειώσεις και πλήθος άλλων στοιχείων, τα οποία βοηθούν να σχηματίσουμε μια σφαιρική εικόνα για το έργο, τη ζωή και την προσωπικότητά της.

Βιογραφικό

1911
Η Φρόσω Ευθυμιάδη γεννήθηκε στις 11 Νοεμβρίου στην Κωνσταντινούπολη. Ήταν κόρη του Άγγελου Ευθυμιάδη και της Δέσποινας Νικολαΐδη και είχε τρία αδέλφια, την Έλλη, την Έφη και τον Μίμη.

1922
Η οικογένειά της κατέφυγε στην Αθήνα. Η Φρόσω φοίτησε στο Αμερικανικό Κολλέγιο θηλέων και στη Γαλλική Σχολή. Έκανε επίσης μουσικές σπουδές στο πιάνο.

1930-1933
Την περίοδο 1 Οκτωβρίου 1930 έως 30 Ιουνίου 1933 σπούδασε κεραμική και πηλογλυπτική στη Σχολή Εφαρμοσμένων Τεχνών του Αυστριακού Μουσείου Τέχνης και Βιομηχανίας (Kunstgewerbeschule des Österreichischen Museums für Kunst und Industrie), μετέπειτα Πανεπιστήμιο Εφαρμοσμένων Τεχνών (Universität für Angewandte Kunst), με καθηγητές τους Μίκαελ Ποβόλνυ (Michael Powolny) και Ρόμπερτ Ομπζίγκερ (Robert Obsieger).

1933
Τον Ιούλιο επέστρεψε στην Ελλάδα και οργάνωσε εργαστήριο κεραμικής. Άρχισε να επισκέπτεται πολλές περιοχές για να βρει την πρώτη ύλη για τη δουλειά της, συγκεντρώνοντας πληροφορίες και είδη πηλού σε πολλές αποχρώσεις και ποιότητες. Πολλά τέτοια δείγματα σε μικρές πλάκες βρέθηκαν στο εργαστήριό της.

1939
Ο Κώστας Κοτζιάς, τότε υπουργός Διοικήσεως Πρωτευούσης, της ανέθεσε να διακοσμήσει με ζώα σε τερακότα με υελώδες επίχρισμα ή απλή πατίνα δημόσιους κήπους της Αθήνας: τα άλση Κηφισιάς, Παγκρατίου, Ευαγγελισμού και Παλαιού Φαλήρου, τις πλατείες Ελευθερίας, Αγίου Ιωάννου, Μεσολογγίου, Ιωάννου Μεταξά, Κυριακού και συμβολής Αλεξάνδρας και Πατησίων. Επίσης, πλατείες στη Φιλοθέη, το Ψυχικό και τη Γλυφάδα, το Άντρο Πανός και τις οδούς Φωκίωνος Νέγρη και Κωνσταντινουπόλεως. Η έναρξη του πολέμου δεν επέτρεψε την ολοκλήρωση του σχεδίου, στο αρχείο της όμως βρέθηκαν αρκετά σχέδια για τα έργα και τον τόπο τοποθέτησής τους, όπως επίσης το σχέδιο και αντίγραφα του συμβολαίου ανάθεσης, που είχε υπογραφεί στις 5 Ιουνίου 1939.

1940
Διακόσμησε με γλυπτά τον περίβολο της Κηπουρικής Έκθεσης της Κηφισιάς και της απονεμήθηκε σχετικό δίπλωμα.

1945
Τον Δεκέμβριο έφυγε για το Παρίσι με την πρώτη μεταπολεμική ομάδα υποτρόφων της γαλλικής κυβέρνησης.

1946
Παρακολούθησε μαθήματα κοντά στον Μαρσέλ Ζιμόν.

1947
Τον Αύγουστο έφυγε για τη Νότια Αμερική, όπου είχε συγγενείς, με την ελπίδα να σταδιοδρομήσει. Μαζί της πήρε περισσότερα από 80 έργα και τον ηλεκτρικό της κλίβανο. Αρχικά εγκαταστάθηκε στο Μοντεβιδέο και στη συνέχεια στο Μπουένος Άιρες.
Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού της ο αδελφός της Μίμης, που είχε παραμείνει στη Βιέννη μετά την ολοκλήρωση των σπουδών τους και εργαζόταν ως σκηνογράφος και γελοιογράφος, πνίγηκε στο Δούναβη. Η Φρόσω πληροφορήθηκε το θάνατό του αρκετά αργότερα.

1948
Ο ομογενής Νίκος Κονιαλίδης αγόρασε το έργο της Ζεύγος ζαρκαδιών και, μέσω του Έλληνα πρέσβη Κίμωνα Κόλλα, το δώρισε στο Museo Nacional de Bellas Artes του Μπουένος Άιρες. Με ανάλογο τρόπο το Museo de Bellas Artes de la Boca απέκτησε ένα Καθισμένο ζαρκάδι. Επιπλέον, η παρουσίαση της πρώτης ατομικής της έκθεσης και η συμμετοχή σε ομαδικές διοργανώσεις της έδωσαν τη δυνατότητα να λάβει παραγγελίες και από ιδιώτες. Από την αλληλογραφία της με τον μετέπειτα σύζυγό της Μανώλη Μενεγάκη φαίνεται ότι επιθυμούσε και επιχείρησε να κάνει προτομή της Εβίτας Περόν, χωρίς όμως τελικά να το καταφέρει.

Επισκέφθηκε τη Βολιβία και το Περού για να μελετήσει τον πολιτισμό των Ίνκας και την παραδοσιακή τέχνη των Ινδιάνων.

1949
Τον Ιούνιο επέστρεψε στην Ελλάδα, αφού οι συνθήκες διαβίωσης στη Νότια Αμερική αποδείχθηκαν δύσκολες και οι δυνατότητες επαγγελματικής επιτυχίας περιορισμένες.

Παντρεύτηκε τον δικηγόρο Μανώλη Μενεγάκη, ο οποίος, στη διάρκεια της απουσίας της, είχε φροντίσει για την οικοδόμηση του σπιτιού τους στην οδό Γρυπάρη 10, στην περιοχή Κυπριάδου, σε σχέδια του Δημήτρη Πικιώνη.

1950
Τον Οκτώβριο γράφτηκε στο εργαστήριο του Μαρσέλ Ζιμόν, στην Ακαδημία Ζυλιάν, για να συνεχίσει τις σπουδές της το σχολικό έτος 1950-1951.

1951-1953
Ταξίδευε συχνά στη Ρώμη, το Μιλάνο και το Παρίσι, κυρίως για να χυτεύσει έργα της.

1953
Ταξίδεψε στο Μαρόκο.

1954
Συμμετείχε στην ίδρυση του «Καλλιτεχνικού Σωματείου Ελληνίδων».

1955
Εξελέγη αντιπρόεδρος του «Καλλιτεχνικού Σωματείου Ελληνίδων».

1955, 1956
Ταξίδεψε στην Αίγυπτο.

1957
Στο πλαίσιο ενός διεθνούς εκπαιδευτικού προγράμματος ανταλλαγών ταξίδεψε στην Αμερική ως υπότροφος της αμερικανικής κυβέρνησης, για να επισκεφθεί μουσεία, καλλιτεχνικά κέντρα και πανεπιστήμια, να συναντηθεί με προσωπικότητες του καλλιτεχνικού χώρου και να μελετήσει τη σύγχρονη τέχνη. Κατά τη διάρκεια του ταξιδιού της επισκέφθηκε επίσης το Μεξικό και μελέτησε τον πολιτισμό των Μάγια. Όταν επέστρεψε στην Ελλάδα δημοσίευσε άρθρα σχετικά με τα μουσεία και τη γλυπτική της Αμερικής.

1959
To έργο της Αίγαγρος σε μεγάλο μέγεθος τοποθετήθηκε στο περίπτερο της Εμπορικής Τράπεζας στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης.

Με αφορμή τη συμμετοχή της στη Μπιενάλε του Σάο Πάολο, ταξίδεψε στο Σάο Πάολο και επισκέφθηκε το Περού και την Κολομβία.

1960-1970
Επισκέφθηκε την Ιαπωνία, την Ινδία, την Ταϋλάνδη, την Καμπότζη, την Ιάβα, το Μπαλί, τη Νέα Υόρκη, την Κίνα, το Ιράκ, την Περσία, το Νεπάλ και την Ινδία. Ταξίδευε επίσης συχνά στη Ρώμη και το Παρίσι, ενώ είχε επισκεφθεί το Λονδίνο, την Ελβετία, τη Γερμανία, την Αυστρία, την Ισπανία και την Πορτογαλία.

1970
Το Νοέμβριο, στο πλαίσιο του προγράμματος «Ρυθμός και κίνηση στην τέχνη» στην Ελληνοαμερικανική Ένωση, η χορογράφος Karen Kanner παρουσίασε χορογραφίες εμπνευσμένες από την «κίνηση» έργων της Φρόσως Ευθυμιάδη.

Στις 21 Νοεμβρίου έφυγε από τη ζωή ο σύζυγός της, Μανώλης Μενεγάκης. Ο θάνατός του ήταν καθοριστικός για τη ζωή και την καλλιτεχνική της δημιουργία, που έκλεισε μετά από μια πολύ αξιόλογη πορεία από την αναπαράσταση ως την αφαίρεση. Από τότε η καλλιτεχνική της δραστηριότητα περιορίστηκε σε συμμετοχές σε ομαδικές εκθέσεις με παλαιότερα έργα της.

1973
Κυκλοφόρησε το λεύκωμα Φρόσω Ευθυμιάδη, που είχε ξεκινήσει με πρωτοβουλία του Μανώλη Μενεγάκη.

1974
Με αφορμή την έκδοση του λευκώματος, στις 28 Δεκεμβρίου τιμήθηκε από την Ακαδημία Αθηνών για το σύνολο του έργου της.

1976
Ολοκλήρωσε σε μάρμαρο και σε μεγάλο μέγεθος το έργο της Γυναίκα του Λωτ και το τοποθέτησε στον τάφο του συζύγου της.

1977
Κυκλοφόρησε η μονογραφία Froso Eftimiadi, που εκδόθηκε στο Παρίσι με κείμενο του Ionel Jianou.

1980
Η Φρόσω Ευθυμιάδη ήταν η πρώτη γυναίκα υποψήφια για την Ακαδημία Αθηνών στην έδρα Γλυπτικής. Την θέση τελικά κατέλαβε ο Γιάννης Παππάς.

1995
Πέθανε στην Αθήνα στις 22 Ιουλίου.

Ατομικές Εκθέσεις

1947
Εxposition de escultura. Froso Efthymiadi, Galeria Müller, Μπουένος Άιρες
Δείτε έργα που εκτέθηκαν και άρθρα εφημερίδων.

1948
Οδός Florida 846, Μπουένος Άιρες

1954
Τερρακότες. Φρόσω Ευθυμιάδη-Μενεγάκη, Αίθουσα εκθέσεων εφημερίδος «Το Βήμα», Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκανάρθρα εφημερίδωνφωτογραφίες της έκθεσης.

1955
Frosso Eftimiadi. Sculpture, The Hanover Gallery, Λονδίνο
Δείτε έργα που εκτέθηκαν και εκπομπή στο BBC.

1961
Αίθουσα Α.Ε. «Δομή», Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκανάρθρα εφημερίδωνβίντεο της έκθεσης.

1962
Αθηναϊκό Τεχνολογικό Ινστιτούτο, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκανάρθρα εφημερίδωνφωτογραφίες της έκθεσης.

Ομαδικές Εκθέσεις

1938
Πανελλήνια Καλλιτεχνική Έκθεση, Ζάππειο μέγαρο, Αθήνα
Η Φρόσω Ευθυμιάδη τιμήθηκε με χάλκινο μετάλλιο και χρηματικό έπαθλο.
Δείτε έργα που εκτέθηκαν και άρθρα εφημερίδων.

1939
Πανελλήνια Καλλιτεχνική Έκθεση, Ζάππειο μέγαρο, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

Παγκόσμια Έκθεση Νέας Υόρκης (New York World’s Fair), Flushing Meadows

Έκθεση έργων γυναικείας τέχνης (International Women. Painters, Sculptors, Gravers), Riverside Museum, Νέα Υόρκη
Η έκθεση οργανώθηκε από το Εθνικό Συμβούλιο Γυναικών των Ηνωμένων Πολιτειών της Αμερικής.
Δείτε άρθρα εφημερίδων.

1940
Πανελλήνια Καλλιτεχνική Έκθεση, Ζάππειο μέγαρο, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1941-1944
Επαγγελματική Καλλιτεχνική Έκθεσις, Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1946
Ελληνογαλλική Ένωση Νέων. Έκθεση Ζωγραφικής, Γλυπτικής, Χαρακτικής, Γαλλικό Ινστιτούτο, Αθήνα

1947
Διεθνής Έκθεση Σύγχρονης Τέχνης (Exposition internationale d’art contemporain), Palais de Ghézireh, Κάιρο
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

Σύγχρονες Ευρωπαίες Ζωγράφοι. 45η Ετήσια Έκθεση του Διεθνούς Γυναικείου Καλλιτεχνικού Συλλόγου (Women’s International Art Club. Contemporary European Women Painters. 45th Annual Exhibition of the Women’s International Art Club), RBA Galleries, Λονδίνο

Ελληνική τέχνη: ζωγραφική, γλυπτική, χαρακτική, χειροτεχνία, Βασιλική Ακαδημία Καλών Τεχνών, Στοκχόλμη (Grekisk konst: måleri, skulptur, grafik, konsthantverk, Kungliga Akademien för de fria konsterna Stockholm)

1948
Καζίνο, Μαρ ντελ Πλάτα, Αργεντινή
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

XIV Διεθνής Έκθεση Κτηνοτροφίας, Καλλιτεχνική έκθεση με θέματα από την εξοχή (XIVa Exposicion Internacional de Ganaderia, Salon de arte con temas de la campaña), Florida 458, Μπουένος Άιρες
Η έκθεση οργανώθηκε από την Αγροτική Ένωση Αργεντινής και η Φρόσω Ευθυμιάδη τιμήθηκε με το βραβείο “Adolfo Bullrich y Cia. Ltda S.A.” για το έργο της Μοσχαράκι.
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1951
Έκθεση έργων Ελληνίδων γυναικών, Εργαστήριο της γλύπτριας, Αθήνα.
Η έκθεση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Συνεδρίου του Διεθνούς Συμβουλίου Γυναικών.

1952
Πανελλήνια Καλλιτεχνική Έκθεση, Ζάππειο μέγαρο, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1953
Έκθεσις Ελληνίδων Καλλιτεχνών, Αίθουσα Κνωσός, Αθήνα

1954
Διεθνής Έκθεση Αρχιτεκτονικής, Ζάππειο Μέγαρο, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν και άρθρα εφημερίδων 

1955
Διεθνής Έκθεση Κεραμικής, Κάννες
Η έκθεση πραγματοποιήθηκε στο πλαίσιο του Πρώτου Διεθνούς Φεστιβάλ Κεραμικής. Η Φρόσω Ευθυμιάδη τιμήθηκε με αργυρό βραβείο.
Δείτε έργα που εκτέθηκανάρθρα εφημερίδων και φωτογραφίες της έκθεσης.

Έκθεση Ελληνίδων καλλιτέχνιδων (Exposition des Αrtistes Hellènes), Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης, Κάιρο
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1956
Διεθνής Έκθεση Σύγχρονης Γλυπτικής (Exposition Internationale de Sculpture Contemporaine), Μουσείο Ροντέν, Παρίσι
Δείτε έργα που εκτέθηκαν και άρθρα στον τύπο.

1957
Πανελλήνια Καλλιτεχνική Έκθεση, Ζάππειο μέγαρο, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

Έκθεσις Ζωγραφικής, Γλυπτικής, Χαρακτικής του Καλλιτεχνικού Σωματείου Ελληνίδων, γκαλερί Ζυγός, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1958
Έκθεση μοντέρνας τέχνης, Αίθουσα Κούρος, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1959
Μπιενάλε Σάο Πάολο
Η Φρόσω Ευθυμιάδη έλαβε τιμητική διάκριση. Πριν την έκθεση, από τις 9 ως τις 13 Μαΐου είχε παρουσιάσει στο εργαστήριό της την πρόσφατη εργασία της.
Δείτε έργα που εκτέθηκαν και άρθρα εφημερίδων

1960
Πανελλήνια Καλλιτεχνική Έκθεση, Ζάππειο μέγαρο, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1961
2η Διεθνής Έκθεση Σύγχρονης Γλυπτικής (2e Exposition Internationale de Sculpture Contemporaine), Μουσείο Ροντέν, Παρίσι
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1962
Ειρήνη-Ζωή, γκαλερί Ζυγός, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

Colorado collects, Denver Art Museum, Denver, Η.Π.Α.
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1963
Πανελλήνια Καλλιτεχνική Έκθεση, Ζάππειο μέγαρο, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

Καλλιτεχνικόν Σωματείον Ελληνίδων. Έκθεσις, Παρνασσός
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

5η Μπιενάλε Αλεξάνδρειας
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1964-1965
Παγκόσμια Έκθεση Νέας Υόρκης (New York World’s Fair), Flushing Meadows
Δείτε έργα που εκτέθηκανάρθρα εφημερίδων και φωτογραφίες της έκθεσης

1965
Πανελλήνια Καλλιτεχνική Έκθεση, Ζάππειο μέγαρο, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

Froso Eftimiadi, Greek Sculptress, Galerie des Deux Mondes, John F. Kennedy International Airport, Νέα Υόρκη
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1η Διεθνής Έκθεσις Γλυπτικής. «Παναθήναια της συγχρόνου γλυπτικής», Λόφος Μουσών-Φιλοπάππου, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1966
Ελληνοαμερικανική Ένωσις. Έκθεσις Ελλήνων Καλλιτεχνών, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1967
Καλλιτεχνικό Σωματείο Ελληνίδων, «Τέχνη» Μακεδονική Καλλιτεχνική Εταιρεία, Θεσσαλονίκη
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

Πανελλήνια Καλλιτεχνική Έκθεση, Ζάππειο μέγαρο, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1968
XX Σαλόν Νέας Γλυπτικής (XXe Salon de la Jeune Sculpture), Palais Royal, Παρίσι
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1969
Καλλιτεχνικό Σωματείο Ελληνίδων, Αίθουσα Kennedy, Ελληνοαμερικανική Ένωση, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

XXI Σαλόν Νέας Γλυπτικής (XXIe Salon de la Jeune Sculpture), Palais Royal, Παρίσι
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1972
Υπαίθρια έκθεση γλυπτικής, Οικισμός «Απολλώνιο», Πόρτο Ράφτη
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1975
Πανελλήνια Καλλιτεχνική Έκθεση, Ζάππειο μέγαρο, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1979
Σύγχρονη γλυπτική. Α΄ Έκθεση Συλλόγου Γλυπτών, Ωδείο Αθηνών, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1980
Έκθεση αναγλύφου, Σύλλογος Γλυπτών, Ωδείο Αθηνών, Αθήνα

1981
Έκθεση μικρογλυπτικής, Σύλλογος Γλυπτών, Ωδείο Αθηνών, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

Γλυπτική `81. 3η Υπαίθρια Έκθεση του Συλλόγου Γλυπτών, Ωδείο Αθηνών, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1982
4η Υπαίθρια Έκθεση Γλυπτικής, Σύλλογος Γλυπτών, Ωδείο Αθηνών, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1983
5η Υπαίθρια Έκθεση Γλυπτικής, Σύλλογος Γλυπτών, Ωδείο Αθηνών, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

Έκθεση Γλυπτικής. Σύλλογος Γλυπτών, Λάρισα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1984
Το Γυμνό. Γλυπτική-Σχέδια, Σύλλογος Γλυπτών, Ωδείο Αθηνών, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1985
6η Υπαίθρια Έκθεση Γλυπτικής, Σύλλογος Γλυπτών, Ωδείο Αθηνών, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

Μνήμες, Αναπλάσεις, Αναζητήσεις. Ζωγραφική, Γλυπτική, Χαρακτική, Ωδείο Αθηνών, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

Γλυπτική `85, Σύλλογος Ελλήνων Γλυπτών, Δήμος Παλαιού Φαλήρου, πλατεία Ηρώου, Φλοίσβος, Π. Φάληρο
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1987
Πανελλήνια Καλλιτεχνική Έκθεση, Εκθεσιακό Κέντρο Ο.Λ.Π., Πειραιάς
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

Γλυπτική στο αττικό φως, Πεζόδρομος Κοραή, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

1988
Γαλλικό Ινστιτούτο Αθηνών. 50 Χρόνια 1938-1988. 22 Έλληνες καλλιτέχνες παλαιοί υπότροφοι της Γαλλικής Κυβερνήσεως, Κτίριο Κωστή Παλαμά, Αθήνα
Δείτε έργα που εκτέθηκαν

Έργα

Πλοηγηθείτε στις θεματικές ενότητες και ανακαλύψτε τα έργα της Φρόσως Ευθυμιάδη.

Φρόσω Ευθυμιάδη-Μενεγάκη

ΚΕΡΑΜΙΚΗ

Η Φρόσω Ευθυμιάδη σπούδασε κεραμική στη Βιέννη και ως τα μέσα της δεκαετίας του ’50 δούλευε αποκλειστικά με τερακότα. Στο πλαίσιο αυτό, ασχολήθηκε εκτενώς με τη δημιουργία διαφόρων διακοσμητικών ή χρηστικών αντικειμένων, όπως κεραμικά για κήπους, ανθοδοχεία κρεμαστά και φορητά με ανάγλυφες διακοσμήσεις, πιάτα τοίχου και αγγεία, βάσεις αμπαζούρ, κηροπήγια, φωτιστικά, φλιτζάνια, τσαγέρες, καθώς και αγαλματίδια, που προορίζονταν για τη διακόσμηση σπιτιών και γραφείων. Από τα αντικείμενα αυτά, τα παλαιότερα από τα οποία προέρχονται από τα σπουδαστικά της χρόνια την περίοδο 1930-1933, στη συλλογή της Πινακοθήκης περιήλθαν πιάτα, κυρίως όμως αγγεία ζωγραφισμένα με σχηματοποιημένες παραστάσεις ή γεωμετρικά μοτίβα και άλλοτε κοσμημένα με ανάγλυφα ή εγχάρακτα σχέδια. Η ίδια, σε ραδιοφωνική συνέντευξη στον Ντίμη Αποστολόπουλο για την εκπομπή «Ώρα Τέχνης και Επιστήμης» στις 16 Δεκεμβρίου 1954, εξηγούσε τους λόγους που την οδήγησαν στην επιλογή των συγκεκριμένων αντικειμένων: «Αγαπώ πάρα πολύ το θέμα “κανάτι” και γιατί ακόμα δε χάθηκε από τη ζωή του τόπου μας και γιατί έχει ένα λειτουργικό σχήμα, που δίνει ανεξάντλητες δυνατότητες για να δημιουργήσης από αυτό τις πιο διάφορες μορφές, άνθρωπο, ζώο, πουλί». Μια ενδιαφέρουσα εξέλιξη της πρώιμης αυτής εργασίας είναι οι πρωτότυπες «Φιγούρες στάμνες» που έκανε λίγο μετά την αρχή της δεκαετίας του ’50, στις οποίες με εύστοχο τρόπο συνδυάζει το γυναικείο σώμα με το σχήμα της στάμνας.

Κοκόρι (φωτιστικό τοίχου)

τερακότα, ύψος 50 εκ..

αρ. έργου 11704

Πιάτο με κόκορα, π. 1932

τερακότα έγχρωμη, διάμ. 15 εκ.

αρ. έργου 11698

Πιάτο με παράσταση γοργόνας, π. 1932

τερακότα έγχρωμη, διάμ. 20 εκ.

αρ. έργου 11699

Πιάτο, π. 1932

τερακότα έγχρωμη, διάμ. 20 εκ.

αρ. έργου 11700

Πιάτο με σπειροειδή διακόσμηση μετά το 1949

τερακότα, διάμ. 34 εκ.

αρ. έργου 9127

Βάζο με ανάγλυφα άλογα 1930-1933

τερακότα με υελώδες επίχρισμα, 30X27X27 εκ.

αρ. έργου 11695

Βάζο με ανάγλυφα άλογα, 1930-1933

τερακότα με υελώδες επίχρισμα, 30X27X27 εκ.

αρ. έργου 11695

Κανάτι με παράσταση ψαριών, πριν το 1954

τερακότα, 29Χ21Χ18,5 εκ.

αρ. έργου 9231

Κανάτι με παράσταση ψαριών, πριν το 1954

τερακότα, 29Χ21Χ18,5 εκ.

αρ. έργου 9231

Βάζο τοίχου, πριν το 1937

τερακότα, ύψος 35 εκ., διάμ. 13,5 εκ.

αρ. έργου 9206

Βάζο με ανάγλυφη γεωμετρική διακόσμηση, πριν το 1948

τερακότα στον τροχό, ύψος 65 εκ., διάμ. 36,5 εκ.

αρ. έργου 9112

Βάζο, 1949

τερακότα έγχρωμη, 39Χ27,5Χ20,5 εκ.

αρ. έργου 9062

Βάζο, 1949

τερακότα έγχρωμη, 39Χ27,5Χ20,5 εκ.

αρ. έργου 9062

Βάζο, 1949

τερακότα έγχρωμη, 39Χ27,5Χ20,5 εκ.

αρ. έργου 9062

Βάζο με ανάγλυφες προεξοχές

τερακότα, ύψος 12 εκ., διάμ. 23,5 εκ.

αρ. έργου 9128

Βάζο με 18 χερούλια, πριν το 1948

τερακότα, 16Χ25Χ25 εκ.

αρ. έργου 9180

Βάζο με 6 χερούλια, μετά το 1949

τερακότα, ύψος 16 εκ., διάμ. 16 εκ.

αρ. έργου 9124

Κανάτι, 1952

τερακότα, 21Χ18Χ16,5 εκ.

αρ. έργου 9123

Κανάτι, 1952

τερακότα, 21Χ18Χ16,5 εκ.

αρ. έργου 9123

Κανάτι, μετά το 1949

τερακότα έγχρωμη, 26Χ22,5Χ25,5 εκ.

αρ. έργου 9182

Κανάτι, μετά το 1949

τερακότα έγχρωμη, 26Χ22,5Χ25,5 εκ.

αρ. έργου 9182

Κανάτι, μετά το 1949

τερακότα έγχρωμη, 26Χ22,5Χ25,5 εκ.

αρ. έργου 9182

Κανάτι, μετά το 1949

τερακότα, 27Χ20Χ18,5 εκ.

αρ. έργου 9122

Κανάτι, μετά το 1949

τερακότα, 27Χ20Χ18,5 εκ.

αρ. έργου 9122

Καρδάρα με σπειροειδή διακόσμηση, μετά το 1949

τερακότα, 22Χ17,5Χ5 εκ.

αρ. έργου 9121

Φιγούρα στάμνα, 1952 ή 1953

τερακότα με εγχάρακτη διακόσμηση, 34,5Χ22Χ22,5 εκ.

αρ. έργου 9181

Φιγούρα στάμνα, 1952 ή 1953

τερακότα με εγχάρακτη διακόσμηση, 34,5Χ22Χ22,5 εκ.

αρ. έργου 9181

Φιγούρα στάμνα, 1954

τερακότα με εγχάρακτη διακόσμηση, 31Χ20Χ16 εκ.

αρ. έργου 9061

Φιγούρα στάμνα, 1954

τερακότα με εγχάρακτη διακόσμηση, 31Χ20Χ16 εκ.

αρ. έργου 9061

Φιγούρα στάμνα, 1954

τερακότα με εγχάρακτη διακόσμηση, 31Χ20Χ16 εκ.

αρ. έργου 9061

Φιγούρα στάμνα, 1954

τερακότα, 62Χ32Χ24,5 εκ

αρ. έργου 9063

Φιγούρα στάμνα, 1954

τερακότα, 62Χ32Χ24,5 εκ

αρ. έργου 9063

Φιγούρα στάμνα, 1954

τερακότα, 62Χ32Χ24,5 εκ

αρ. έργου 9063

Φιγούρα στάμνα, μετά το 1951

τερακότα με εγχάρακτη διακόσμηση, 67,5Χ34,5Χ17,5 εκ.

αρ. έργου 9120

Φιγούρα στάμνα, μετά το 1951

τερακότα με εγχάρακτη διακόσμηση, 67,5Χ34,5Χ17,5 εκ.

αρ. έργου 9120

Φιγούρα

τερακότα, 27Χ15Χ6,5 εκ.

αρ. έργου 9095

5_2

ΖΩΑ

Από τα σπουδαστικά της χρόνια η Φρόσω Ευθυμιάδη, παράλληλα με την κεραμική, ασχολήθηκε και με τη γλυπτική, δουλεύοντας συγκεκριμένα θέματα, όπως ζώα, πουλιά, μορφές και προτομές. Ανάμεσά τους ιδιαίτερη θέση κατέχουν τα ζώα και τα πουλιά, σε μικρό ή μεγάλο μέγεθος, γεγονός που την καθιστά τη μοναδική ανάμεσα στους Έλληνες γλύπτες που ασχολήθηκε τόσο εκτεταμένα με τη ζωοπλαστική. Η επιλογή των συγκεκριμένων θεμάτων, όπως και της τερακότας ως τα μέσα της δεκαετίας του 1950, πηγάζει από την αντίληψή της για τον προορισμό και τη λειτουργία της γλυπτικής, την οποία περιγράφει και σε συνέντευξή της στον Ντίμη Αποστολόπουλο το 1954:: «… ο πόθος μου δεν είναι η μνημειακή γλυπτική, αλλά μια τέχνη που να συνοδεύει τον άνθρωπο στην καθημερινή του ζωή, πράγμα που μάλλον λείπει από τον τόπο μας». Γι’ αυτό και αποδίδει τα ζώα ρεαλιστικά, σε στάσεις ανέμελες, τονίζοντας τον ανάλαφρο και χαριτωμένο τους χαρακτήρα με το μαλακό πλάσιμο. Τα μικρά έργα προορίζονταν για την εσωτερική διακόσμηση, καθώς η ίδια θεωρούσε ότι «το γλυπτό σε τερρακότα προσφέρεται ιδιαίτερα στη σημερινή αντίληψι για τη διακόσμησι του σπιτιού». Τα μεγάλα προορίζονταν κυρίως για ιδιωτικούς κήπους ή δημόσιους χώρους: «Πραγματικά λατρεύω τα θέματα για το στόλισμα του κήπου και νομίζω ότι τα ζώα είναι τα καταλληλότερα γι’ αυτό. (…) Καθώς βλέπετε όλα μου τα ζώα, το κατσικάκι, το γαϊδουράκι, το μοσχαράκι, τα ζαρκάδια, το αλογάκι είναι δουλεμένα με ρεαλιστική αντίληψι, που την υπαγορεύει ο προορισμός τους. Προσπάθησα έτσι να δώσω τη χαρακτηριστική κίνηση και έκφραση κάθε ζώου. Ξέρετε ότι, κάθε φορά, έπρεπε να φέρω το ζωντανό μοντέλο στο ατελιέ μου. Το άφινα να τρέξη μέσα στον κήπο μου (…)». Έτσι, για το έργο «Πάνας με αρνάκι» δανείστηκε ένα αρνάκι από τη γειτονιά, ενώ για τον Πάνα πόζαρε «ο Τάσος του Πικιώνη». Στο φωτογραφικό της αρχείο επιπλέον βρέθηκαν φωτογραφίες ζώων, τα οποία χρησιμοποιούσε ως μοντέλα, όπως το γαϊδουράκι που χρησιμοποίησε για το «Όρθιο γαϊδουράκι».

Το 1939 ο Κώστας Κοτζιάς, τότε υπουργός Διοικήσεως Πρωτευούσης, της ανέθεσε να διακοσμήσει με ζώα σε τερακότα με υελώδες επίχρισμα ή απλή πατίνα δημόσιους κήπους της Αθήνας: τα άλση Κηφισιάς, Παγκρατίου, Ευαγγελισμού και Παλαιού Φαλήρου, τις πλατείες Ελευθερίας, Αγίου Ιωάννου (Βουλιαγμένης), Μεσολογγίου, Ιωάννου Μεταξά (Λένορμαν), Κυριακού και συμβολής Αλεξάνδρας και Πατησίων. Επίσης, πλατείες στη Φιλοθέη, το Ψυχικό και τη Γλυφάδα, το Άντρο Πανός και τις οδούς Φωκίωνος Νέγρη και Κωνσταντινουπόλεως. Η έναρξη του πολέμου δεν επέτρεψε την ολοκλήρωση του σχεδίου, στο αρχείο της όμως βρέθηκαν αρκετά σχετικά σχέδια με μολύβι. Για τους χώρους αυτούς προορίζονταν ακόμη το «Κατσικάκι», το «Καθισμένο γαϊδουράκι» και το «Παιδί με δελφίνι», που αποτελούσε μοτίβο για σιντριβάνι. Το 1940 διακόσμησε με γλυπτά τον περίβολο της Κηπουρικής Έκθεσης της Κηφισιάς και της απονεμήθηκε σχετικό δίπλωμα, ενώ στον κήπο του σπιτιού της είχε τοποθετήσει τον «Πάνα με αρνάκι», το «Κατσικάκι» και το «Καθισμένο γαϊδουράκι».

Το ενδιαφέρον της πάντως για τα ζώα εξαντλήθηκε στα μέσα της δεκαετίας του ’50. Έχοντας πλάσει το 1951 σε τερακότα μικρού μεγέθους τα «Ζώα των Άνδεων», σχηματοποιημένες εκδοχές των λάμα της νότιας Αμερικής, που μετέφερε τρία χρόνια αργότερα σε μεγάλο μέγεθος σε γύψο και σφυρήλατο σίδερο, το 1955 έκλεισε το θέμα με τον «Αίγαγρο», μια σχηματοποιημένη, αφαιρετική και αρκετά διακοσμητική απόδοση του αγριοκάτσικου, που δεν ήταν παρά μια πανομοιότυπη σχεδόν εκδοχή ενός πρώιμου έργου σε τερακότα.

Κατσικάκι, π. 1937

τερακότα με υελώδες επίχρισμα, 38,5Χ29,5Χ15 εκ.

αρ. έργου 9089

Κατσικάκι, π. 1937

τερακότα με υελώδες επίχρισμα, 38,5Χ29,5Χ15 εκ.

αρ. έργου 9089

Κατσικάκι, π. 1937

τερακότα με υελώδες επίχρισμα, 38,5Χ29,5Χ15 εκ.

αρ. έργου 9089

Κατσικάκι, π. 1938

τερακότα, 36Χ28Χ12 εκ.

αρ. έργου 9107

Κατσικάκι, π. 1938

τερακότα, 36Χ28Χ12 εκ.

αρ. έργου 9107

Κατσικάκι, π. 1938

τερακότα, 36Χ28Χ12 εκ.

αρ. έργου 9107

Κατσικάκι, π.1938

μπρούντζος, 88Χ26Χ66 εκ.

αρ. έργου 9044

Κατσικάκι, π.1938

μπρούντζος, 88Χ26Χ66 εκ.

αρ. έργου 9044

Κατσικάκι, π.1938

μπρούντζος, 88Χ26Χ66 εκ.

αρ. έργου 9044

Γαϊδουράκι καθισμένο, 1939

τερακότα, 59,5Χ85Χ42 εκ.

αρ. έργου 9043

Γαϊδουράκι καθισμένο, 1939

τερακότα, 59,5Χ85Χ42 εκ.

αρ. έργου 9043

Γαϊδουράκι καθισμένο, 1939

τερακότα, 59,5Χ85Χ42 εκ.

αρ. έργου 9043

Γαϊδουράκι όρθιο, μετά το 1937

τερακότα, 40Χ33,5Χ12,5 εκ.

αρ. έργου 9136/β

Γαϊδουράκι όρθιο, μετά το 1937

τερακότα, 40Χ33,5Χ12,5 εκ.

αρ. έργου 9136/β

Γαϊδουράκι όρθιο, μετά το 1937

τερακότα, 40Χ33,5Χ12,5 εκ.

αρ. έργου 9136/β

Γαϊδουράκι όρθιο, μετά το 1937

χαλκός, 35Χ26Χ8,5 εκ.

αρ. έργου 9136

Γαϊδουράκι όρθιο, μετά το 1937

χαλκός, 35Χ26Χ8,5 εκ.

αρ. έργου 9136

Γαϊδουράκι όρθιο, μετά το 1937

χαλκός, 35Χ26Χ8,5 εκ.

αρ. έργου 9136

Γαϊδουράκι όρθιο, μετά το 1940

χαλκός, 107Χ81Χ22 εκ.

αρ. έργου 9135

Αλογάκι, μετά το 1940

χαλκός, 82Χ100Χ40 εκ

αρ. έργου 9111

Μοσχαράκι καθισμένο, π. 1939

τερακότα, 11Χ23Χ10,5 εκ.

αρ. έργου 9105

Μοσχαράκι καθισμένο, π. 1939

τερακότα, 11Χ23Χ10,5 εκ.

αρ. έργου 9105

Μοσχαράκι καθισμένο, π. 1939

τερακότα, 11Χ23Χ10,5 εκ.

αρ. έργου 9105

Μοσχαράκι, μετά το 1948

χαλκός, 75,5Χ90Χ35 εκ.

αρ. έργου 9047

Θαλάσσιο λιοντάρι, 1940 ή 1941

τερακότα με υελώδες επίχρισμα, 14Χ15,5Χ20 εκ.

αρ. έργου 11702

Ελαφάκι, 1930-1933

τερακότα με υελώδες επίχρισμα, 16,5Χ21Χ12 εκ.

αρ. έργου 11701

Ζαρκάδι με μικρό, 1939-1940

τερακότα, 36Χ25Χ12 εκ.

αρ. έργου 9073

Ζαρκάδι με μικρό, 1939-1940

τερακότα, 36Χ25Χ12 εκ.

αρ. έργου 9073

Ζαρκάδι με μικρό, 1939-1940

τερακότα, 36Χ25Χ12 εκ.

αρ. έργου 9073

Ζεύγος ζαρκαδιών, π. 1940

τερακότα, 49Χ87Χ50 εκ.

αρ. έργου 9046/α

Ζεύγος ζαρκαδιών, π. 1940

τερακότα, 49Χ87Χ50 εκ.

αρ. έργου 9046/α

Ζεύγος ζαρκαδιών, π. 1940

τερακότα, 49Χ87Χ50 εκ.

αρ. έργου 9046/α

Ζεύγος ζαρκαδιών, π. 1940

τερακότα, 49Χ87Χ50 εκ.

αρ. έργου 9046/α

Ζεύγος ζαρκαδιών, π. 1940

τερακότα, 49Χ87Χ50 εκ.

αρ. έργου 9046/α

Ζώα των Άνδεων, 1951

τερακότα, 30,5Χ24Χ8,5 εκ.

αρ. έργου 9072

Ζώα των Άνδεων, 1951

τερακότα, 30,5Χ24Χ8,5 εκ.

αρ. έργου 9072

Ζώα των Άνδεων, 1951

τερακότα, 30,5Χ24Χ8,5 εκ.

αρ. έργου 9072

Ζώα των Άνδεων, 1954

σφυρήλατο σίδερο, 120Χ98Χ34 εκ.

αρ. έργου 9053

Ζώα των Άνδεων, 1954

σφυρήλατο σίδερο, 120Χ98Χ34 εκ.

αρ. έργου 9053

Αίγαγρος, 1955

χαλκός, 74Χ41Χ24 εκ.

αρ. έργου 9148

Αίγαγρος, μετά το 1955

σίδερο, 151,5Χ41,5Χ80,5 εκ.

αρ. έργου 9195

Αίγαγρος, μετά το 1955

σίδερο, 151,5Χ41,5Χ80,5 εκ.

αρ. έργου 9195

Αίγαγρος, μετά το 1955

σίδερο, 151,5Χ41,5Χ80,5 εκ.

αρ. έργου 9195

Αίγαγρος, μετά το 1955

σίδερο, 151,5Χ41,5Χ80,5 εκ.

αρ. έργου 9195

ΠΟΥΛΙΑ

Η Φρόσω Ευθυμιάδη σπούδασε κεραμική και γλυπτική και από τα σπουδαστικά της χρόνια ασχολήθηκε με συγκεκριμένα θέματα, όπως ζώα, πουλιά, μορφές και προτομές. Ανάμεσά τους ιδιαίτερη θέση κατέχουν τα πουλιά, που διατήρησαν το ενδιαφέρον της αμείωτο από τα πρώτα χρόνια ως τα τέλη της δεκαετίας του ’60, οπότε έκλεισε η δημιουργική της περίοδος. Η επιλογή των θεμάτων αυτών, όπως και της τερακότας ως τα μέσα της δεκαετίας του 1950, εκφράζει την αντίληψή της για τον προορισμό και τη λειτουργία της γλυπτικής, την οποία περιγράφει και σε συνέντευξή της στον Ντίμη Αποστολόπουλο το 1954: «… ο πόθος μου δεν είναι η μνημειακή γλυπτική, αλλά μια τέχνη που να συνοδεύει τον άνθρωπο στην καθημερινή του ζωή, πράγμα που μάλλον λείπει από τον τόπο μας». Τα μικρού μεγέθους έργα προορίζονταν για την εσωτερική διακόσμηση, καθώς θεωρούσε ότι «το γλυπτό σε τερρακότα προσφέρεται ιδιαίτερα στη σημερινή αντίληψι για τη διακόσμησι του σπιτιού».

Σε αντίθεση με άλλες θεματικές ενότητες, τα πουλιά χαρακτηρίζονται εξαρχής από αφαιρετική διάθεση και σχηματοποιήσεις που βασίζονται σε μια ποικιλία προτύπων, υπαγορεύονται όμως και από το διακοσμητικό τους χαρακτήρα. Αυτό φαίνεται κυρίως στα πιο πρώιμα έργα σε τερακότα και στις σειρές με τα «Κοκόρια» και τις «Κουκουβάγιες», που χαρακτηρίζονται επίσης από στατικότητα. Μετά τα μέσα της δεκαετίας του ’50 η αφαιρετικότητα και η σχηματοποίηση εντείνονται, ενώ η τερακότα αντικαθίσταται από το μέταλλο. Χαρακτηριστική είναι η σειρά με τους αετούς, στην οποία αξιοποιεί, σε συνθέσεις με λανθάνουσα κίνηση, το δυναμισμό και την επιβλητικότητα που προσφέρουν οι ανοιγμένες φτερούγες, δουλεύοντας τα έργα άλλοτε με συμπαγείς επιφάνειες και άλλοτε με σφυρήλατα φύλλα και βέργες που συνδυάζουν τα πλήρη με τα κενά μέρη. Από το 1960, επιπλέον, δημιουργεί και συμπαγείς, φαινομενικά στατικές συνθέσεις, όπως ο «Φτερωτός άρχοντας», η «Αγριεμένη κουκουβάγια», το «Νυχτοπούλι» και η «Μινέρβα», εμπνευσμένες από την τεχνική των χρυσών κοσμημάτων με πυκνοκολλημένες βέργες που είχε δει στο ταξίδι της στο Περού και την Κολομβία το 1959, ενώ, με αφετηρία το «Πουλί», που χαρακτηρίζεται από τη δυναμική κίνηση στο χώρο, τη δεκαετία του ’60 η αφαιρετικότητα αγγίζει τα όρια της αφαίρεσης σε συνθέσεις όπως ο «Φασιανός», το «Πληγωμένο πουλί», το «Αναπτέρωμα» και το «Πρώτο πέταγμα».
Από την άλλη πλευρά, τα σχεδιάσματα αρκετών έργων με λεπτές βέργες σίδερου, που αποτελούν την αρχική μελέτη για τις τελικές συνθέσεις σε σφυρήλατο χαλκό, σίδερο ή ορείχαλκο, δίνουν μια πληρέστερη εικόνα της διαδικασίας δημιουργίας τους.

Περιστέρι, 1930-1933

τερακότα στον τροχό, 9Χ13,5Χ8,5 εκ.

αρ. έργου 9060

Πουλιά, 1943

τερακότα στον τροχό, 15,5Χ12,5Χ10 εκ.

αρ. έργου 9097

Πουλιά, 1943

τερακότα στον τροχό, 15,5Χ12,5Χ10 εκ.

αρ. έργου 9097

Κοκοράκι, πριν το 1947

τερακότα στον τροχό, 14,5Χ7Χ11,5 εκ.

αρ. έργου 9210

Κοκοράκι, πριν το 1947

τερακότα στον τροχό, 14,5Χ7Χ11,5 εκ.

αρ. έργου 9210

Κουκουβάγια (στήριγμα για βιβλία), πριν το 1947

τερακότα στον τροχό, 13Χ12Χ9,2 εκ.

αρ. έργου 9058

Κουκουβάγια (στήριγμα για βιβλία), πριν το 1947

τερακότα στον τροχό, 13Χ12Χ9,2 εκ.

αρ. έργου 9059

Φασιανός, πριν το 1954

τερακότα χρωματισμένη, 20Χ59Χ13 εκ.

αρ. έργου 9185

Κόκορας (διακοσμητικό τοίχου), 1954

τερακότα χρωματισμένη, 59,5Χ55,5Χ2 εκ.

αρ. έργου 9184

Κοκόρι, πριν το 1954

τερακότα, 45,5Χ41Χ10 εκ.

αρ. έργου 9069

Κοκόρι, πριν το 1954

τερακότα, 45,5Χ41Χ10 εκ.

αρ. έργου 9069

Κοκόρι, πριν το 1954

τερακότα, 45,5Χ41Χ10 εκ.

αρ. έργου 9069

Κοκόρι, 1953

τερακότα, 50Χ34,5Χ9 εκ.

αρ. έργου 9064

Κοκόρι, 1953

τερακότα, 50Χ34,5Χ9 εκ.

αρ. έργου 9064

Κοκόρι, 1953

τερακότα, 50Χ34,5Χ9 εκ.

αρ. έργου 9064

Κοκόρι, πριν το 1954

τερακότα, 41,5Χ46,5Χ12 εκ.

αρ. έργου 9065

Κοκόρι, πριν το 1954

τερακότα, 41,5Χ46,5Χ12 εκ.

αρ. έργου 9065

Κοκόρι πριν το 1954

τερακότα, 41,5Χ46,5Χ12 εκ.

αρ. έργου 9065

Κοκόρι, πριν το 1954

τερακότα, 43Χ51,5Χ12,5 εκ.

αρ. έργου 9196

Κοκόρι, πριν το 1954

τερακότα, 43Χ51,5Χ12,5 εκ.

αρ. έργου 9196

Κοκόρι, πριν το 1954

τερακότα, 43Χ35Χ10 εκ.

αρ. έργου 9068

Κοκόρι, πριν το 1954

τερακότα, 43Χ35Χ10 εκ.

αρ. έργου 9068

Κοκόρι, πριν το 1954

τερακότα, 45Χ42,5Χ13 εκ.

αρ. έργου 9066

Κοκόρι, πριν το 1954

τερακότα, 45Χ42,5Χ13 εκ.

αρ. έργου 9066

Κοκόρι, μετά το 1954

σφυρήλατο σίδερο, 43Χ44Χ9 εκ.

αρ. έργου 9188

Κοκόρι, μετά το 1954

σφυρήλατο σίδερο, 43Χ44Χ9 εκ.

αρ. έργου 9188

Κοκόρι, μετά το 1954

σφυρήλατο σίδερο, 43Χ44Χ9 εκ.

αρ. έργου 9188

Κοκόρι, μετά το 1954

σφυρήλατο σίδερο, 43Χ44Χ9 εκ.

αρ. έργου 9188

Κοκόρι, πριν το 1954

τερακότα, 37,5Χ44Χ11 εκ.

αρ. έργου 9067

Κοκόρι, πριν το 1954

τερακότα, 37,5Χ44Χ11 εκ.

αρ. έργου 9067

Κοκόρι, μετά το 1954

σφυρήλατο σίδερο, 38Χ43Χ9 εκ.

αρ. έργου 9189

Κοκόρι, μετά το 1954

σφυρήλατο σίδερο, 38Χ43Χ9 εκ.

αρ. έργου 9189

Κοκόρι, μετά το 1954

σφυρήλατο σίδερο, 38Χ43Χ9 εκ.

αρ. έργου 9189

Κοκόρι, πριν το 1954

τερακότα, 53Χ41,5Χ13 εκ.

αρ. έργου 9207

Κοκόρι, πριν το 1954

τερακότα, 53Χ41,5Χ13 εκ.

αρ. έργου 9207

Κουκουβάγια, πριν το 1959

σφυρήλατο σίδερο με επένδυση ορείχαλκου, 33Χ19Χ15 εκ.

αρ. έργου 9141

Κουκουβάγια, πριν το 1959

σφυρήλατο σίδερο με επένδυση ορείχαλκου, 33Χ19Χ15 εκ.

αρ. έργου 9141

Κουκουβάγια, πριν το 1959

σίδερο, 26Χ38Χ24,5 εκ.

αρ. έργου 9082/α

Κουκουβάγια, πριν το 1959

σφυρήλατο σίδερο με χαλκό, 26Χ40,5Χ27 εκ.

αρ. έργου 9082

Κουκουβάγια, πριν το 1959

σφυρήλατο σίδερο με χαλκό, 26Χ40,5Χ27 εκ.

αρ. έργου 9082

Κουκουβάγια, πριν το 1959

σφυρήλατο σίδερο με χαλκό, 26Χ40,5Χ27 εκ.

αρ. έργου 9082

Κουκουβάγια, 1960

σίδερο, 18,5Χ39Χ24 εκ.

αρ. έργου 9142/α

Κουκουβάγια, 1960

σφυρήλατο σίδερο με χαλκό, 17Χ39Χ25 εκ.

αρ. έργου 9142

Κουκουβάγια, 1960

σφυρήλατο σίδερο με χαλκό, 17Χ39Χ25 εκ.

αρ. έργου 9142

Κουκουβάγια, 1960

σφυρήλατο σίδερο με χαλκό, 17Χ39Χ25 εκ.

αρ. έργου 9142

Κουκουβάγια, 1960

σφυρήλατο σίδερο με χαλκό, 17Χ39Χ25 εκ.

αρ. έργου 9142

Κουκουβάγια αγριεμένη, μετά το 1959

σίδερο, 18Χ41,5Χ20 εκ.

αρ. έργου 9083/α

Κουκουβάγια αγριεμένη, μετά το 1959

σφυρήλατος χαλκός, 18Χ42Χ25 εκ.

αρ. έργου 9083

Κουκουβάγια αγριεμένη, μετά το 1959

σφυρήλατος χαλκός, 18Χ42Χ25 εκ.

αρ. έργου 9083

Κουκουβάγια αγριεμένη, μετά το 1959

σφυρήλατος χαλκός, 18Χ42Χ25 εκ.

αρ. έργου 9083

Νυχτοπούλι 1961

σίδερο, 28,5Χ86Χ25 εκ.

αρ. έργου 9084/α

Νυχτοπούλι 1961

σφυρήλατος ορείχαλκος, 28Χ86Χ22 εκ.

αρ. έργου 9084

Νυχτοπούλι 1961

σφυρήλατος ορείχαλκος, 28Χ86Χ22 εκ.

αρ. έργου 9084

Νυχτοπούλι 1961

σφυρήλατος ορείχαλκος, 28Χ86Χ22 εκ.

αρ. έργου 9084

Μινέρβα 1961

σφυρήλατος χαλκός, 36Χ33Χ16 εκ.

αρ. έργου 9143

Μινέρβα 1961

σφυρήλατος χαλκός, 36Χ33Χ16 εκ.

αρ. έργου 9143

Μινέρβα 1961

σφυρήλατος χαλκός, 36Χ33Χ16 εκ.

αρ. έργου 9143

Μινέρβα 1961

χαλκός (χυτό), 36,5Χ35,5Χ17,5 εκ.

αρ. έργου 9144

Μινέρβα 1961

χαλκός (χυτό), 36,5Χ35,5Χ17,5 εκ.

αρ. έργου 9144

Μινέρβα 1961

χαλκός (χυτό), 36,5Χ35,5Χ17,5 εκ.

αρ. έργου 9144

Κεφαλή κουκουβάγιας

χαλκός (χυτό), 9Χ12,5Χ4 εκ.

αρ. έργου 9088

Κεφαλή κουκουβάγιας πριν το 1963

σφυρήλατο σίδερο, 58Χ64Χ26 εκ.

αρ. έργου 9140

Αετός

σφυρήλατο σίδερο, 46Χ41Χ18 εκ.

αρ. έργου 9172

Αετός

σφυρήλατο σίδερο, 46Χ41Χ18 εκ.

αρ. έργου 9172

Αετός

σφυρήλατο σίδερο, 46Χ41Χ18 εκ.

αρ. έργου 9172

Αετός 1956-1957

σφυρήλατο σίδερο, 100Χ95Χ59 εκ.

αρ. έργου 9049

Αετός 1956-1957

σφυρήλατο σίδερο, 100Χ95Χ59 εκ.

αρ. έργου 9049

Αετός 1956-1957

σφυρήλατο σίδερο, 100Χ95Χ59 εκ.

αρ. έργου 9049

Αετός 1956-1957

σφυρήλατο σίδερο, 100Χ95Χ59 εκ.

αρ. έργου 9049

Αετός II 1960

σίδερο, 127Χ91Χ33,5 εκ.

αρ. έργου 9154/α

Αετός ΙΙ 1960

σφυρήλατος ορείχαλκος, 125Χ89Χ33 εκ.

αρ. έργου 9154

Πουλί

σίδερο, 47Χ46Χ20 εκ.

αρ. έργου 9173

Πουλί

σίδερο, 47Χ46Χ20 εκ.

αρ. έργου 9173

Πουλί

σίδερο, 47Χ46Χ20 εκ.

αρ. έργου 9173

Φτερωτός άρχοντας 1960

σφυρήλατος ορείχαλκος, 116Χ75Χ23 εκ.

αρ. έργου 9145

Φτερωτός άρχοντας 1960

σφυρήλατος ορείχαλκος, 116Χ75Χ23 εκ.

αρ. έργου 9145

Φτερωτός άρχοντας 1960

σίδερο, 109Χ94Χ23 εκ.

αρ. έργου 9145/α

Πουλιά 1955

χαλκός, 39,5Χ23,5Χ14 εκ.

αρ. έργου 9081/α

Πουλιά 1955

χαλκός, 39,5Χ23,5Χ14 εκ.

αρ. έργου 9081/α

Πουλιά 1955

χαλκός, 39,5Χ23,5Χ14 εκ.

αρ. έργου 9081/α

Πουλιά (Διάλογος) πριν το 1972

σφυρήλατος ορείχαλκος, 118Χ67Χ34 εκ.

αρ. έργου 9050

Πουλί π. 1959

σφυρήλατος χαλκός, 64,5Χ60,5Χ26 εκ.

αρ. έργου 9191

Πουλί π. 1959

σίδερο, 115Χ113,5Χ31 εκ.

αρ. έργου 9153/α

Πουλί π. 1959

σίδερο, 115Χ113,5Χ31 εκ.

αρ. έργου 9153/α

Πουλί π. 1959

σφυρήλατος ορείχαλκος, 126,5Χ113,5Χ38 εκ.

αρ. έργου 9153

Πουλί π. 1959

σφυρήλατος ορείχαλκος, 126,5Χ113,5Χ38 εκ.

αρ. έργου 9153

Πληγωμένο πουλί 1962

σίδερο, 24Χ56Χ30 εκ.

αρ. έργου 9164/α

Πληγωμένο πουλί 1962

σφυρήλατος ορείχαλκος, 24Χ56Χ25 εκ.

αρ. έργου 9164

Πληγωμένο πουλί 1962

σφυρήλατος ορείχαλκος, 24Χ56Χ25 εκ.

αρ. έργου 9164

Πληγωμένο πουλί 1962

σφυρήλατος ορείχαλκος, 24Χ56Χ25 εκ.

αρ. έργου 9164

Αναπτέρωμα 1968

σίδερο, 59Χ35Χ15 εκ.

αρ. έργου 9163/α

Αναπτέρωμα 1968

σφυρήλατος ορείχαλκος, 58Χ37Χ16 εκ.

αρ. έργου 9163

Αναπτέρωμα 1968

σφυρήλατος ορείχαλκος, 58Χ37Χ16 εκ.

αρ. έργου 9163

Το πρώτο πέταγμα

σφυρήλατος ορείχαλκος, 57Χ35Χ14 εκ.

αρ. έργου 9093

Φασιανός μετά το 1960

σφυρήλατος ορείχαλκος, 34Χ90Χ22 εκ.

αρ. έργου 9146

Φασιανός μετά το 1960

σίδερο, 18,5Χ45Χ10 εκ.

αρ. έργου 11709

ΠΡΟΤΟΜΕΣ

Από τα σπουδαστικά της χρόνια και το ως το 1955 περίπου η Φρόσω Ευθυμιάδη ασχολήθηκε με προτομές, τις οποίες δούλευε με τερακότα, ενώ ορισμένες χυτεύθηκαν και σε χαλκό. Οι εικονιζόμενοι ήταν συνήθως φίλοι ή πρόσωπα του στενού ή ευρύτερου κοινωνικού της περιβάλλοντος. Πλασμένες ρεαλιστικά, φανερώνουν μια διάθεση ψυχογραφικής προσέγγισης, γεγονός που είχε επισημάνει και η ίδια σε συνέντευξή της στον Ντίμη Αποστολόπουλο το 1954: «… Εκεί πρέπει να συλλάβη ο καλλιτέχνης, πέραν από τα χαρακτηριστικά της μορφής, τον εσωτερικό κόσμο του ανθρώπου και αυτόν να εκφράση. Ξέρετε ότι δεν είναι πάντοτε εύκολο, γιατί εδώ η προσωπικότης, πολυσύνθετη συνήθως, επιτάσσει την ειδικήν έκφρασίν της. Γι’ αυτό στην προτομή αποφεύγω την πολλή αφαίρεσι και σε ορισμένες προτομές νομίζω πως χρειάζεται να διατηρηθή μια κάποια “DOCUMENTATION”».

Στην Πινακοθήκη περιήλθαν δύο προτομές του Νίκου Καζαντζάκη, από τις οποίες η παλαιότερη φιλοτεχνήθηκε στην Αίγινα το 1937, του αρχαιολόγου Gabriel Welter, που έκανε ανασκαφές στην Αίγινα, του Δημήτρη Πικιώνη, του Στράτη Μυριβήλη, του Κώστα Κοτζιά και της εγγονής του Δημήτρη Γαλάνη Catherine, ενώ η «Γιαπωνεζούλα» είναι η Kazuko Watanabe, κόρη του ιάπωνα πρεσβευτή Νobuo Watanabe, με την οικογένεια της οποίας συνδεόταν φιλικά και αλληλογραφούσε ως το 1989.

Ορισμένες από τις προτομές υπάρχουν σε περισσότερα από ένα αντίτυπα. Κάποια ανήκουν στις οικογένειες των εικονιζόμενων, όπως η «Γιαπωνεζούλα» και η προτομή του Κώστα Κοτζιά, ενώ άλλα έχουν τοποθετηθεί σε υπαίθριους ή εσωτερικούς χώρους, όπως η προτομή του Gabriel Welter, που το 1938 στήθηκε στην Αίγινα και εκείνη του Νίκου Καζαντζάκη στο ομώνυμο μουσείο στην Κρήτη.

Στο εργαστήριο της γλύπτριας βρέθηκε επίσης από ένα αντίτυπο της «Γιαπωνεζούλας» και της «Μυκονιατοπούλας» σε τερακότα με ζωγραφισμένα χαρακτηριστικά, καθώς, μετά το 1950, η Φρόσω Ευθυμιάδη πειραματίστηκε και με το χρωματισμό ορισμένων έργων, τα περισσότερα από τα οποία είχε πλάσει τα προηγούμενα χρόνια.

Ο αρχαιολόγος Gabriel Welter, π. 1938

τερακότα, 34,5Χ20Χ26 εκ.

αρ. έργου 9234

Ο αρχαιολόγος Gabriel Welter π. 1938

τερακότα, 34,5Χ20Χ26 εκ.

αρ. έργου 9234

Ο αρχαιολόγος Gabriel Welter, π. 1938

τερακότα, 34,5Χ20Χ26 εκ.

αρ. έργου 9234

Λόρδος Βύρων

τερακότα, 36Χ22,5Χ28,5 εκ.

αρ. έργου 9235

Λόρδος Βύρων

τερακότα, 36Χ22,5Χ28,5 εκ.

αρ. έργου 9235

Λόρδος Βύρων

τερακότα, 36Χ22,5Χ28,5 εκ.

αρ. έργου 9235

Ο αρχιτέκτονας Δημήτρης Πικιώνης, 1941

τερακότα, 31Χ22Χ27 εκ.

αρ. έργου 9101

Ο αρχιτέκτονας Δημήτρης Πικιώνης, 1941

τερακότα, 31Χ22Χ27 εκ.

αρ. έργου 9101

Ο αρχιτέκτονας Δημήτρης Πικιώνης 1941

τερακότα, 31Χ22Χ27 εκ.

αρ. έργου 9101

Ο συγγραφέας Νίκος Καζαντζάκης, 1947

τερακότα, 31Χ20,5Χ25 εκ.

αρ. έργου 9102

Ο συγγραφέας Νίκος Καζαντζάκης, 1947

τερακότα, 31Χ20,5Χ25 εκ.

αρ. έργου 9102

Ο συγγραφέας Νίκος Καζαντζάκης 1947

τερακότα, 31Χ20,5Χ25 εκ.

αρ. έργου 9102

Ο συγγραφέας Νίκος Καζαντζάκης 1947

τερακότα, 31Χ20,5Χ25 εκ.

αρ. έργου 9102

Ο συγγραφέας Στράτης Μυριβήλης, π. 1943

τερακότα, 35Χ18Χ27 εκ.

αρ. έργου 9209

Ο συγγραφέας Στράτης Μυριβήλης, π. 1943

τερακότα, 35Χ18Χ27 εκ.

αρ. έργου 9209

Ο συγγραφέας Στράτης Μυριβήλης π. 1943

τερακότα, 35Χ18Χ27 εκ.

αρ. έργου 9209

Ο δήμαρχος Αθηναίων Κώστας Κοτζιάς, πριν το 1952

τερακότα, 35,5Χ24Χ24,5 εκ.

αρ. έργου 9236

Ο δήμαρχος Αθηναίων Κώστας Κοτζιάς, πριν το 1952

τερακότα, 35,5Χ24Χ24,5 εκ.

αρ. έργου 9236

Ο δήμαρχος Αθηναίων Κώστας Κοτζιάς πριν το 1952

τερακότα, 35,5Χ24Χ24,5 εκ.

αρ. έργου 9236

Κεφάλι άνδρα

τερακότα, 36,5Χ19Χ26,5 εκ.

αρ. έργου 9238

Κεφάλι άνδρα

τερακότα, 36,5Χ19Χ26,5 εκ.

αρ. έργου 9238

Κεφάλι άνδρα

τερακότα, 36,5Χ19Χ26,5 εκ.

αρ. έργου 9238

Κεφάλι άνδρα

τερακότα, 36,5Χ19Χ26,5 εκ.

αρ. έργου 9238

Αλίκη Ρ., π. 1943

τερακότα, 28Χ22,5Χ24,5 εκ.

αρ. έργου 9079

Αλίκη Ρ., π. 1943

τερακότα, 28Χ22,5Χ24,5 εκ.

αρ. έργου 9079

Αλίκη Ρ. π. 1943

τερακότα, 28Χ22,5Χ24,5 εκ.

αρ. έργου 9079

Η εγγονή του Δημήτρη Γαλάνη Κατρίν, 1946

τερακότα, 26Χ16Χ20 εκ

αρ. έργου 9103

Η εγγονή του Δημήτρη Γαλάνη Κατρίν, 1946

τερακότα, 26Χ16Χ20 εκ

αρ. έργου 9103

Η εγγονή του Δημήτρη Γαλάνη Κατρίν 1946

τερακότα, 26Χ16Χ20 εκ.

αρ. έργου 9103

Η εγγονή του Δημήτρη Γαλάνη Κατρίν 1946

τερακότα, 26Χ16Χ20 εκ.

αρ. έργου 9103

Γιαπωνεζούλα (Kazuko Watanabe), π. 1938

τερακότα, 24Χ16Χ18 εκ.

αρ. έργου 9104

Γιαπωνεζούλα (Kazuko Watanabe), π. 1938

τερακότα, 24Χ16Χ18 εκ.

αρ. έργου 9104

Γιαπωνεζούλα (Kazuko Watanabe) π. 1938

τερακότα, 24Χ16Χ18 εκ.

αρ. έργου 9104

Γιαπωνεζούλα (Kazuko Watanabe) π. 1938

τερακότα, 24Χ16Χ18 εκ.

αρ. έργου 9104

Γιαπωνεζούλα (Kazuko Watanabe), μετά το 1938

τερακότα χρωματισμένη, 23Χ16Χ16 εκ.

αρ. έργου 9104/α

Γιαπωνεζούλα (Kazuko Watanabe), μετά το 1938

τερακότα χρωματισμένη, 23Χ16Χ16 εκ.

αρ. έργου 9104/α

Μυκονιατοπούλα, μετά το 1939

τερακότα χρωματισμένη 29Χ20Χ21,5 εκ.

αρ. έργου 9239

Μυκονιατοπούλα, μετά το 1939

τερακότα χρωματισμένη 29Χ20Χ21,5 εκ.

αρ. έργου 9239

Μυκονιατοπούλα μετά το 1939

τερακότα χρωματισμένη 29Χ20Χ21,5 εκ.

αρ. έργου 9239

ΓΟΡΓΟΝΕΣ ΚΑΙ ΘΑΛΑΣΣΙΝΑ ΘΕΜΑΤΑ

Ανάμεσα στα μυθολογικά θέματα της Φρόσως Ευθυμιάδη πιο συχνά συναντάται εκείνο της γοργόνας. Το παλαιότερο έργο ήταν η «Γοργόνα με ψάρι», μια ρεαλιστικά δουλεμένη σύνθεση σε τερακότα που προοριζόταν για εξωτερικό χώρο, αφού σε φωτογραφίες του σπιτιού της διακρίνεται στο αίθριο. Το «Παιδί με δελφίνι» αντίστοιχα, που αποτελούσε μοτίβο για σιντριβάνι, προοριζόταν για κάποιο δημόσιο χώρο της Αθήνας, καθώς το 1939 ο Κώστας Κοτζιάς της είχε αναθέσει να διακοσμήσει με έργα της δημόσιους κήπους και πλατείες της πρωτεύουσας.
Oι γοργόνες σε μικρότερο μέγεθος ήταν κατάλληλες για εσωτερικό χώρο. Όπως και τα άλλα μικρού μεγέθους έργα σε τερακότα, εκφράζουν την επιθυμία της γλύπτριας για «μια τέχνη που να συνοδεύει τον άνθρωπο στην καθημερινή του ζωή» και την πεποίθησή της ότι «το γλυπτό σε τερρακότα προσφέρεται ιδιαίτερα στη σημερινή αντίληψι για τη διακόσμησι του σπιτιού». Χαρακτηρίζονται από έντονη απλοποίηση και σχηματοποίηση, ενώ παραπέμπουν σε διάφορα λαϊκά εικονογραφικά πρότυπα. Έτσι, αποδίδονται ολόγλυφες ή σχεδόν επίπεδες, συχνά απόλυτα μετωπικές, με μονή ή και διπλή ψαροουρά, που άλλοτε κάμπτεται προς τα πίσω ή στο πλάι του αιωρούμενου σώματος, άλλοτε καμπυλώνεται και εκτείνεται με χάρη, μακριά και ευλύγιστη, και άλλοτε πλαισιώνει το σώμα δεξιά και αριστερά σε μια πιο αυστηρή, σχηματοποιημένη και στατική απόδοση.

Παιδί με δελφίνι, π. 1938

τερακότα, 22Χ20Χ10,5 εκ.

αρ. έργου 9227

Παιδί με δελφίνι, π. 1938

τερακότα, 22Χ20Χ10,5 εκ.

αρ. έργου 9227

Παιδί με δελφίνι π. 1938

τερακότα, 22Χ20Χ10,5 εκ.

αρ. έργου 9227

Παιδί με δελφίνι π. 1938

τερακότα, 22Χ20Χ10,5 εκ.

αρ. έργου 9227

Παιδί με δελφίνι (μοτίβο για συντριβάνι), 1941

τερακότα, 95Χ30Χ83 εκ.

αρ. έργου 9100

Γοργόνα, αρχές δεκαετίας 1940

τερακότα, 55,5Χ37Χ3 εκ.

αρ. έργου 9114

Γοργόνα, αρχές δεκαετίας 1940

τερακότα, 18,5Χ33Χ13 εκ.

αρ. έργου 9094

Γοργόνα, αρχές δεκαετίας 1940

τερακότα, 18,5Χ33Χ13 εκ.

αρ. έργου 9094

Γοργόνα κρεμαστή, αρχές δεκαετίας 1940

τερακότα, 58Χ54,5Χ13 εκ.

αρ. έργου 9113

Γοργόνα, δεκαετία 1950

χαλκός, 30Χ13Χ8,5 εκ.

αρ. έργου 9212/α

Γοργονούλα, 1955

χαλκός, 41Χ33Χ14 εκ.

αρ. έργου 9080

Γοργονούλα, 1955

χαλκός, 41Χ33Χ14 εκ.

αρ. έργου 9080

Γοργονούλα, 1955

χαλκός, 41Χ33Χ14 εκ.

αρ. έργου 9080

Ιππόκαμπος, π. 1942

τερακότα, 41,5Χ11Χ18,5 εκ.

αρ. έργου 9248

ΜΟΡΦΕΣ

Από τα σπουδαστικά της χρόνια η Φρόσω Ευθυμιάδη, παράλληλα με την κεραμική, ασχολήθηκε και με τη γλυπτική, δουλεύοντας συγκεκριμένα θέματα, όπως ζώα, πουλιά, μορφές και προτομές. Η επιλογή των θεμάτων αυτών, όπως και η χρησιμοποίηση της τερακότας ως τα μέσα της δεκαετίας του 1950, εκφράζει την αντίληψή της για τον προορισμό και τη λειτουργία της γλυπτικής, την οποία περιγράφει και σε συνέντευξή της στον Ντίμη Αποστολόπουλο το 1954: «… ο πόθος μου δεν είναι η μνημειακή γλυπτική, αλλά μια τέχνη που να συνοδεύει τον άνθρωπο στην καθημερινή του ζωή, πράγμα που μάλλον λείπει από τον τόπο μας». Επιπλέον, «το γλυπτό σε τερρακότα προσφέρεται ιδιαίτερα στη σημερινή αντίληψι για τη διακόσμησι του σπιτιού».

Οι μορφές, γυναικείες στην πλειονότητά τους, είναι από τα πιο χαρακτηριστικά θέματά της. Ξεκίνησαν από μικρού μεγέθους συνθέσεις διακοσμητικού χαρακτήρα και μια σειρά με «Κόρες», απλές καθημερινές παρουσίες, συχνά σε στάση περισυλλογής, με την οποία επιδιώκει να προσδώσει μια ρομαντική χροιά και να τονίσει τη γυναικεία χάρη και λεπτότητα· ακόμη, παρουσίες λιτές, που απηχούν αρχαιοελληνικά πρότυπα, όπως οι συνθέσεις «Κόρη με περιστέρι» και «Κόρη με στάμνα». Την ίδια περίοδο ασχολήθηκε και με γυμνά, ορισμένα από τα οποία παραπέμπουν στις μικρές τερακότες του Aristide Maillol, αλλά και με χορεύτριες. Μετά το 1950 επιπλέον, επιδιώκοντας τη δημιουργία μιας διαφορετικής εντύπωσης, άρχισε να πειραματίζεται και με το χρωματισμό ορισμένων γλυπτών, τα περισσότερα από τα οποία είχε πλάσει τα προηγούμενα χρόνια. Ο πειραματισμός αυτός δεν είχε διάρκεια, ενώ στη συνέντευξή της στον Ντίμη Αποστολόπουλο το 1954 επεσήμαινε τις δυσκολίες: «Οι αρχαίοι βέβαια το συνήθιζαν πολύ, για μας όμως είναι ένα πολύ λεπτό και δύσκολο πρόβλημα. Η χρωματιστή φιγούρα μου που βλέπετε είναι δουλεμένη πολύ απλά επίτηδες για να δεχθή το χρώμα, γιατί είναι φοβερά επικίνδυνο να χρωματισθεί μια νατουραλιστικά δουλεμένη φιγούρα».

Με τις κόρες και τα γυμνά η Φρόσω Ευθυμιάδη ασχολήθηκε από τα σπουδαστικά της χρόνια την περίοδο 1930-1933 ως τις αρχές της δεκαετίας του ’50. Από τις αρχές της δεκαετίας του ’50 έκανε μια θεαματική αλλαγή στο ύφος της προς μια πολύ αφαιρετική κατεύθυνση. Η αλλαγή αυτή εμφανίστηκε αρχικά σε γυναικείες καθημερινές παρουσίες σε τερακότα εμπνευσμένες από τα ταξίδια της σε χώρες της βόρειας Αφρικής. Έτσι, το ρεαλισμό διαδέχθηκε η απλοποιημένη και έντονα σχηματοποιημένη ή υπαινικτική απόδοση των μορφών, σε συνθέσεις όπως οι δύο «Φιγούρες Μαρόκου», η «Μάνα με παιδί», οι «Γυναίκες Μαρόκου» και οι «Γυναίκες του Λούξορ», στις οποίες η σχηματοποιημένη κελεμπία περιβάλλει το κενό που υποδηλώνει το σώμα. Ανάλογο ύφος χαρακτηρίζει και τους «Έλληνες βοσκούς», τρεις εντελώς σχηματικές αλλά αναγνωρίσιμες φιγούρες με γκλίτσες, στις οποίες οι κάπες σε σχήμα ρόμβου περικλείουν το κενό, που επίσης υποδηλώνει το σώμα.

Τρεις φιγούρες (Μουσική, Τραγούδι, Χορός), 1940

τερακότα στον τροχό, 16Χ10Χ10 εκ., 18Χ9,5Χ9,5 εκ., 14,5Χ9,5Χ9,5 εκ.

αρ. έργων 9055, 9056, 9057

Κόρη καθισμένη, πριν το 1947

τερακότα, 19Χ20,5Χ11 εκ.

αρ. έργου 9106

Κόρη καθισμένη, πριν το 1947

τερακότα, 19Χ20,5Χ11 εκ.

αρ. έργου 9106

Κόρη καθισμένη, πριν το 1947

τερακότα, 19Χ20,5Χ11 εκ.

αρ. έργου 9106

Κόρη καθισμένη, πριν το 1947

τερακότα, 19Χ20,5Χ11 εκ.

αρ. έργου 9106

Κόρη καθισμένη, πριν το 1947

τερακότα, 17Χ19,5Χ9,5 εκ.

αρ. έργου 9109

Κόρη καθισμένη, πριν το 1947

τερακότα, 17Χ19,5Χ9,5 εκ.

αρ. έργου 9109

Κόρη καθισμένη, πριν το 1947

τερακότα, 17Χ19,5Χ9,5 εκ.

αρ. έργου 9109

Κόρη καθισμένη, πριν το 1947

τερακότα, 17Χ19,5Χ9,5 εκ.

αρ. έργου 9109

Κόρη καθισμένη, πριν το 1947

τερακότα, 17Χ19,5Χ9,5 εκ.

αρ. έργου 9109

Κόρη καθισμένη (ή Κόρη σκεπτική), πριν το 1947

τερακότα, 20,5Χ8,5Χ13 εκ.

αρ. έργου 9108

Κόρη καθισμένη (ή Κόρη σκεπτική), πριν το 1947

τερακότα, 20,5Χ8,5Χ13 εκ.

αρ. έργου 9108

Κόρη καθισμένη (ή Κόρη σκεπτική), πριν το 1947

τερακότα, 20,5Χ8,5Χ13 εκ.

αρ. έργου 9108

Κόρη καθισμένη (ή Κόρη σκεπτική), πριν το 1947

τερακότα, 20,5Χ8,5Χ13 εκ.

αρ. έργου 9108

Κόρη καθισμένη (σε κύβο), πριν το 1947

τερακότα, 21Χ15Χ8,5 εκ.

αρ. έργου 9228

Κόρη καθισμένη (σε κύβο), πριν το 1947

τερακότα, 21Χ15Χ8,5 εκ.

αρ. έργου 9228

Κόρη καθισμένη (σε κύβο), πριν το 1947

τερακότα, 21Χ15Χ8,5 εκ.

αρ. έργου 9228

Κόρη καθισμένη (σε κύβο), πριν το 1947

τερακότα, 21Χ15Χ8,5 εκ.

αρ. έργου 9228

Κόρη με στάμνα, π. 1951

γύψος, 147Χ53,5Χ32 εκ.

αρ. έργου 9137

Κόρη με στάμνα, π. 1951

γύψος, 147Χ53,5Χ32 εκ.

αρ. έργου 9137

Κόρη με στάμνα, π. 1951

γύψος, 147Χ53,5Χ32 εκ.

αρ. έργου 9137

Κόρη με στάμνα, π. 1951

γύψος, 147Χ53,5Χ32 εκ.

αρ. έργου 9137

Κόρη με περιστέρι, 1951

τερακότα χρωματισμένη, 82Χ23,5Χ17,5 εκ.

αρ. έργου 9119

Κόρη με περιστέρι, 1951

τερακότα χρωματισμένη, 82Χ23,5Χ17,5 εκ.

αρ. έργου 9119

Κόρη με περιστέρι, 1951

τερακότα χρωματισμένη, 82Χ23,5Χ17,5 εκ.

αρ. έργου 9119

Μάνα με παιδί, μετά το 1950

τερακότα χρωματισμένη, 21,5Χ11Χ13 εκ.

αρ. έργου 9211

Μάνα με παιδί, μετά το 1950

τερακότα χρωματισμένη, 21,5Χ11Χ13 εκ.

αρ. έργου 9211

Μάνα με παιδί μετά το 1950

τερακότα χρωματισμένη, 21,5Χ11Χ13 εκ.

αρ. έργου 9211

Μάνα με παιδί, 1952

τερακότα, 42,5Χ30Χ19,5 εκ.

αρ. έργου 9187

Μάνα με παιδί, 1952

τερακότα, 42,5Χ30Χ19,5 εκ.

αρ. έργου 9187

Μάνα με παιδί, 1952

τερακότα, 42,5Χ30Χ19,5 εκ.

αρ. έργου 9187

Φιγούρα Μαρόκου, 1952

τερακότα, 18Χ17,5Χ9 εκ.

αρ. έργου 9071

Φιγούρα Μαρόκου, 1952

τερακότα, 18Χ17,5Χ9 εκ.

αρ. έργου 9071

Φιγούρα Μαρόκου, 1952

τερακότα, 17,5Χ14,5Χ9,5 εκ.

αρ. έργου 9070

Φιγούρα Μαρόκου, 1952

τερακότα, 17,5Χ14,5Χ9,5 εκ.

αρ. έργου 9070

Φιγούρες Μαρόκου, 1954

τερακότα, 51Χ30Χ14 εκ.

αρ. έργου 9208

Φιγούρες Μαρόκου, 1954

τερακότα, 51Χ30Χ14 εκ.

αρ. έργου 9208

Φιγούρες Μαρόκου, 1954

τερακότα, 51Χ30Χ14 εκ.

αρ. έργου 9208

Γυναίκες του Λούξορ, 1955

χαλκός (χυτό), 33Χ18Χ12 εκ.

αρ. έργου 9090

Γυναίκες του Λούξορ, 1955

χαλκός (χυτό), 33Χ18Χ12 εκ.

αρ. έργου 9090

Γυναίκες Αιγύπτου, 1955

χαλκός, 19X9,5X4 εκ.

αρ. έργου 9087

Έλληνες βοσκοί (ή Τσοπάνοι), 1955

σφυρήλατο σίδερο, 53Χ30Χ20,5 εκ.

αρ. έργου 9152

Γυμνό όρθιο (Καίτη), 1930-1933

τερακότα, 78Χ21,5Χ17 εκ.

αρ. έργου 9246

Γυμνό όρθιο (Καίτη), 1930-1933

τερακότα, 78Χ21,5Χ17 εκ.

αρ. έργου 9246

Γυμνό όρθιο

τερακότα, 28,5Χ23,5Χ16 εκ.

αρ. έργου 9247

Γυμνό όρθιο

τερακότα, 28,5Χ23,5Χ16 εκ.

αρ. έργου 9247

Λουόμενη, μετά το 1945

τερακότα, 21Χ9Χ11,5 εκ.

αρ. έργου 9076

Λουόμενη, μετά το 1945

τερακότα, 21Χ9Χ11,5 εκ.

αρ. έργου 9076

Λουόμενη, μετά το 1945

τερακότα, 21Χ9Χ11,5 εκ.

αρ. έργου 9076

Λουόμενη, μετά το 1945

τερακότα, 21Χ9Χ11,5 εκ.

αρ. έργου 9076

Λουόμενη μετά το 1945

τερακότα, 21Χ9Χ11,5 εκ.

αρ. έργου 9076

Γυμνό καθισμένο σε κύβο, πριν το 1947

τερακότα, 22Χ13Χ11 εκ.

αρ. έργου 9115

Γυμνό καθισμένο σε κύβο, πριν το 1947

τερακότα, 22Χ13Χ11 εκ.

αρ. έργου 9115

Γυμνό καθισμένο σε κύβο, πριν το 1947

τερακότα, 22Χ13Χ11 εκ.

αρ. έργου 9115

Γυμνό καθισμένο σε κύβο, πριν το 1947

τερακότα, 22Χ13Χ11 εκ.

αρ. έργου 9115

Γυμνό καθισμένο, μετά το 1940

τερακότα, 52Χ61Χ32 εκ.

αρ. έργου 9200

Γυμνό, πριν το 1947

τερακότα, 24,5Χ16Χ16 εκ.

αρ. έργου 9075

Γυμνό, πριν το 1947

τερακότα, 24,5Χ16Χ16 εκ.

αρ. έργου 9075

Γυμνό, πριν το 1947

τερακότα, 24,5Χ16Χ16 εκ.

αρ. έργου 9075

Γυμνό, πριν το 1947

τερακότα, 24,5Χ16Χ16 εκ.

αρ. έργου 9075

Γυμνό, πριν το 1947

τερακότα, 24,5Χ16Χ16 εκ.

αρ. έργου 9075

Γυμνό καθιστό σκυμμένο, μετά το 1945

τερακότα, 17,5Χ11,5Χ16 εκ.

αρ. έργου 9117

Γυμνό καθιστό σκυμμένο, μετά το 1945

τερακότα, 17,5Χ11,5Χ16 εκ.

αρ. έργου 9117

Γυμνό καθιστό σκυμμένο, μετά το 1945

τερακότα, 17,5Χ11,5Χ16 εκ.

αρ. έργου 9117

Γυμνό καθιστό σκυμμένο, μετά το 1945

τερακότα, 17,5Χ11,5Χ16 εκ.

αρ. έργου 9117

Γυμνό καθιστό σκυμμένο, μετά το 1945

τερακότα, 17,5Χ11,5Χ16 εκ.

αρ. έργου 9117

Γυμνό (κουρνιαστό), μετά το 1945

τερακότα, 15Χ11Χ8 εκ.

αρ. έργου 9116

Γυμνό (κουρνιαστό), μετά το 1945

τερακότα, 15Χ11Χ8 εκ.

αρ. έργου 9116

Γυμνό (κουρνιαστό), μετά το 1945

τερακότα, 15Χ11Χ8 εκ.

αρ. έργου 9116

Γυμνό (κουρνιαστό), μετά το 1945

τερακότα, 15Χ11Χ8 εκ.

αρ. έργου 9116

Γυμνό μπρούμυτο, μετά το 1947

χαλκός, 8Χ22Χ11 εκ.

αρ. έργου 9074

Γυμνό μπρούμυτο, μετά το 1947

χαλκός, 8Χ22Χ11 εκ.

αρ. έργου 9074

Γυμνό μπρούμυτο, μετά το 1947

χαλκός, 8Χ22Χ11 εκ.

αρ. έργου 9074

ΜΥΘΟΛΟΓΙΚΑ, ΘΡΗΣΚΕΥΤΙΚΑ, ΑΛΛΗΓΟΡΙΚΑ ΘΕΜΑΤΑ

Από τα σπουδαστικά της χρόνια η Φρόσω Ευθυμιάδη, παράλληλα με την κεραμική, ασχολήθηκε και με τη γλυπτική, δουλεύοντας συγκεκριμένα θέματα, όπως ζώα, πουλιά, μορφές και προτομές. Η επιλογή των θεμάτων αυτών και η χρησιμοποίηση της τερακότας ως τα μέσα της δεκαετίας του 1950 εκφράζει την αντίληψή της για τον προορισμό και τη λειτουργία της γλυπτικής, την οποία περιγράφει και σε συνέντευξή της στον Ντίμη Αποστολόπουλο το 1954: «… ο πόθος μου δεν είναι η μνημειακή γλυπτική, αλλά μια τέχνη που να συνοδεύει τον άνθρωπο στην καθημερινή του ζωή, πράγμα που μάλλον λείπει από τον τόπο μας». Επιπλέον, «το γλυπτό σε τερρακότα προσφέρεται ιδιαίτερα στη σημερινή αντίληψι για τη διακόσμησι του σπιτιού». Από τα μέσα της δεκαετίας του ΄50 εγκατέλειψε την τερακότα και άρχισε να δουλεύει με μέταλλο, σφυρηλατώντας μόνη της φύλλα ή βέργες ορείχαλκου και σίδερου, τα οποία στη συνέχεια ένωνε με οξυγονοκόλληση ή ηλεκτροκόλληση. Με την τεχνική αυτή δούλευε πλέον όλα τα θέματά της, ανάμεσά τους και τις γυναικείες μορφές, οι οποίες από απλές καθημερινές παρουσίες και γυμνά εξελίχθηκαν σε μυθολογικές, αλληγορικές, ή θρησκευτικές φιγούρες. Επιπλέον, το ρεαλισμό της προηγούμενης περιόδου διαδέχθηκε η απόλυτα σχηματική, υπαινικτική απόδοση στα όρια της αφαίρεσης, ενώ στις συμπαγείς επιφάνειες εισχώρησε το κενό, που σταδιακά μετατράπηκε σε καθοριστικό στοιχείο των συνθέσεων. Η θεματική και στυλιστική αυτή εξέλιξη φαίνεται σε έργα όπως η «Σίβυλλα», η «Νεράιδα», η «Νύμφη», η «Γυναίκα του Λωτ», οι «Ικέτιδες» και οι «Νίκες». Με εξαίρεση τη «Σίβυλλα», όπου τα πλήρη με τα κενά μέρη λειτουργούν σχεδόν ισότιμα, τις «Ικέτιδες» και τη «Γυναίκα του Λωτ» που αποτελεί τη μεγέθυνση ενός μικροσκοπικού κοχυλιού σε ένα συμπαγή όγκο μαρμάρου για να αποδοθεί η ευθυτενής και στατική φιγούρα της γυναίκας που έμεινε στήλη άλατος, οι υπόλοιπες συνθέσεις συντίθενται από σφυρηλατημένες βέργες μετάλλου που υποδηλώνουν το σώμα με τη βοήθεια του κενού και χαρακτηρίζονται από έντονη περιστροφική ή ορμητική προς τα εμπρός κίνηση. Από την άλλη πλευρά, τα σχεδιάσματα της «Σίβυλλας» και της «Γυναίκας του Λωτ» με λεπτές βέργες σίδερου, που αποτελούν την αρχική μελέτη στο χώρο για τις τελικές συνθέσεις, δίνουν μια πληρέστερη εικόνα της διαδικασίας δημιουργίας τους.

Πάνας με αρνάκι, 1941

τερακότα, 96Χ54Χ39 εκ.

αρ. έργου 9045

Ηνίοχος, 1955

σφυρήλατος ορείχαλκος, 23,5Χ27,5Χ8,5 εκ.

αρ. έργου 9170

Ηνίοχος, 1955

σφυρήλατος ορείχαλκος, 23,5Χ27,5Χ8,5 εκ.

αρ. έργου 9170

Κένταυρος, μετά το 1955

ορείχαλκος, 26Χ31Χ14 εκ.

αρ. έργου 9174

Κένταυρος, μετά το 1955

ορείχαλκος, 26Χ31Χ14 εκ.

αρ. έργου 9174

Κενταυρίνα, 1955

χαλκός, 11,5Χ8,5Χ3,5 εκ.

αρ. έργου 9086

Ικέτιδες, 1958

σφυρήλατο σίδερο, 92Χ42Χ16 εκ.

αρ. έργου 9150

Ικέτιδες, 1958

σφυρήλατο σίδερο, 92Χ42Χ16 εκ.

αρ. έργου 9150

Σίβυλλα, 1958

σφυρήλατο σίδερο με χαλκό, 98Χ54Χ37 εκ.

αρ. έργου 9091

Σίβυλλα, 1958

σφυρήλατο σίδερο με χαλκό, 98Χ54Χ37 εκ.

αρ. έργου 9091

Σίβυλλα, 1958

σφυρήλατο σίδερο με χαλκό, 98Χ54Χ37 εκ.

αρ. έργου 9091

Σίβυλλα, 1958

σίδερο, 94Χ56Χ35 εκ.

αρ. έργου 9091/α

Νεράιδα, 1960

σφυρήλατος ορείχαλκος, 140Χ82Χ58 εκ.

αρ. έργου 9158

Νεράιδα, 1960

σφυρήλατος ορείχαλκος, 140Χ82Χ58 εκ.

αρ. έργου 9158

Νεράιδα, 1960

σφυρήλατος ορείχαλκος, 140Χ82Χ58 εκ.

αρ. έργου 9158

Νεράιδα, 1960

σφυρήλατος ορείχαλκος, 140Χ82Χ58 εκ.

αρ. έργου 9158

Νύμφη, 1960

σφυρήλατος ορείχαλκος, 138Χ67Χ43,6 εκ.

αρ. έργου 9051

Νύμφη, 1960

σφυρήλατος ορείχαλκος, 138Χ67Χ43,6 εκ.

αρ. έργου 9051

Νύμφη, 1960

σφυρήλατος ορείχαλκος, 138Χ67Χ43,6 εκ.

αρ. έργου 9051

Νύμφη, 1960

σφυρήλατος ορείχαλκος, 138Χ67Χ43,6 εκ.

αρ. έργου 9051

Ίκαρος, πριν το 1965

σίδερο, 66Χ85,5Χ34 εκ.

αρ. έργου 9147/α

Ίκαρος, πριν το 1965

σφυρήλατος ορείχαλκος, 62Χ82,5Χ36 εκ.

αρ. έργου 9147

Μινωικό, πριν το 1964

σίδερο, χαλκός, ορείχαλκος (σφυρήλατα), 139Χ94Χ2,5 εκ.

αρ. έργου 9183

Νίκη, 1960

σφυρήλατος ορείχαλκος, 103,5Χ84Χ35,5 εκ.

αρ. έργου 9157

Νίκη, 1960

σφυρήλατος ορείχαλκος, 103,5Χ84Χ35,5 εκ.

αρ. έργου 9157

Νίκη, 1960

σφυρήλατος ορείχαλκος, 103,5Χ84Χ35,5 εκ.

αρ. έργου 9157

Νίκη, 1962

γύψος, 107Χ80Χ25 εκ.

αρ. έργου 9156

Νίκη ΙΙ, 1969

σφυρήλατος ορείχαλκος, 170Χ90Χ57 εκ

αρ. έργου 9165

Αδάμ και Εύα, 1955

χαλκός, 64,5Χ18,5Χ10 εκ.

αρ. έργου 9139

Αδάμ και Εύα, 1955

χαλκός, 64,5Χ18,5Χ10 εκ.

αρ. έργου 9139

Σαλώμη, 1958 ή 1959

σίδερο κομμένο με φλόγα οξυγόνου, 130Χ89,5Χ55,5 εκ.

αρ. έργου 9149

Σαλώμη, 1958 ή 1959

σίδερο κομμένο με φλόγα οξυγόνου, 130Χ89,5Χ55,5 εκ.

αρ. έργου 9149

Σαλώμη, 1958 ή 1959

σίδερο κομμένο με φλόγα οξυγόνου, 130Χ89,5Χ55,5 εκ.

αρ. έργου 9149

Η γυναίκα του Λωτ, μετά το 1962

σίδερο, 167,5Χ33Χ27,5 εκ.

αρ. έργου 9151/γ

Η γυναίκα του Λωτ, μετά το 1962

σίδερο, 167,5Χ33Χ27,5 εκ.

αρ. έργου 9151/γ

Η γυναίκα του Λωτ, μετά το 1962

σίδερο, 167,5Χ33Χ27,5 εκ.

αρ. έργου 9151/γ

Η γυναίκα του Λωτ 1962

μάρμαρο, 85Χ21Χ19 εκ.

αρ. έργου 9151

Η γυναίκα του Λωτ, 1962

μάρμαρο, 85Χ21Χ19 εκ.

αρ. έργου 9151

Η γυναίκα του Λωτ, 1962

μάρμαρο, 85Χ21Χ19 εκ.

αρ. έργου 9151

Η γυναίκα του Λωτ, 1962

μάρμαρο, 85Χ21Χ19 εκ.

αρ. έργου 9151

ΧΟΡΟΣ

Από τα σπουδαστικά της χρόνια η Φρόσω Ευθυμιάδη, παράλληλα με την κεραμική, ασχολήθηκε και με τη γλυπτική, δουλεύοντας συγκεκριμένα θέματα, όπως ζώα, πουλιά, μορφές και προτομές. Η επιλογή των θεμάτων αυτών και η χρησιμοποίηση της τερακότας ως τα μέσα της δεκαετίας του 1950 εκφράζουν την αντίληψή της για τον προορισμό και τη λειτουργία της γλυπτικής, την οποία περιγράφει και σε συνέντευξή της στον Ντίμη Αποστολόπουλο το 1954:: «… ο πόθος μου δεν είναι η μνημειακή γλυπτική, αλλά μια τέχνη που να συνοδεύει τον άνθρωπο στην καθημερινή του ζωή, πράγμα που μάλλον λείπει από τον τόπο μας». Επιπλέον, «το γλυπτό σε τερρακότα προσφέρεται ιδιαίτερα στη σημερινή αντίληψι για τη διακόσμησι του σπιτιού».

Οι γυναικείες μορφές είναι από τα πιο χαρακτηριστικά θέματά της. Ανάμεσά τους συνθέσεις με θέμα το χορό που την απασχόλησαν από τη δεκαετία του 1940 ως τη δεκαετία του 1960, στις οποίες μπορούμε να παρακολουθήσουμε την εξέλιξη από το ρεαλιστικό ύφος των πρώιμων έργων σε τερακότα έως την αφαιρετική απόδοση από τα μέσα της δεκαετίας του 1950. Έτσι, η «Χορεύτρια» σε σφυρήλατο ορείχαλκο της δεκαετίας του ’60 αποτελεί την πολύ αφαιρετική εκδοχή της «Χορεύτριας» σε τερακότα από τη δεκαετία του ’40. Η «Μπαλαρίνα» του 1959 σε σφυρήλατο ορείχαλκο από την άλλη πλευρά, που παρουσίασε το 1965 στα Παναθήναια της Συγχρόνου Γλυπτικής στου Φιλοπάππου, ισορροπώντας στροβιλιζόμενη στο ένα πόδι, συνδυάζει με έξοχο τρόπο τα πλήρη με τα κενά μέρη αγγίζοντας τα όρια της αφαίρεσης. Επιπλέον, αποτελεί το αποκορύφωμα στην απόδοση της στιγμιαίας περιστροφικής κίνησης, που ξεκίνησε γύρω στο 1956 με μια μικρή «Χορεύτρια» σε χαλκό και συνεχίστηκε στη μικρή μεγέθους «Μπαλαρίνα» ένα χρόνο περίπου αργότερα.

Εκτός από τις μεμονωμένες μορφές, ο χορός απασχόλησε τη Φρόσω Ευθυμιάδη και ως ομαδική εκδήλωση. Έτσι, με πρότυπο μια μινωική σύνθεση της νεοανακτορικής περιόδου της Κρήτης, φιλοτέχνησε το 1955 δύο μικρού μεγέθους συνθέσεις με τίτλο «Χορός» και «Ελληνικός χορός» σε μια πολύ σχηματοποιημένη και αφαιρετική εκδοχή, για να καταλήξει σε μια παρεμφερή σύνθεση μεγάλου μεγέθους με επίπεδη απόδοση.

Χορεύτρια, πριν το 1947

τερακότα, 27Χ13Χ9,5 εκ.

αρ. έργου 9096

Χορεύτρια, πριν το 1947

τερακότα, 27Χ13Χ9,5 εκ.

αρ. έργου 9096

Χορεύτρια, πριν το 1947

τερακότα, 27Χ13Χ9,5 εκ.

αρ. έργου 9096

Χορεύτρια, π. 1956

χαλκός (χυτό), 40,5Χ24Χ19 εκ.

αρ. έργου 9092

Χορεύτρια, π. 1956

χαλκός (χυτό), 40,5Χ24Χ19 εκ.

αρ. έργου 9092

Χορεύτρια, π. 1956

χαλκός (χυτό), 40,5Χ24Χ19 εκ.

αρ. έργου 9092

Χορεύτρια, πριν το 1965

σφυρήλατος ορείχαλκος, 46,5Χ29,5Χ18 εκ.

αρ. έργου 9160

Μπαλαρίνα, 1959

σίδερο, 129Χ70,5Χ75 εκ.

αρ. έργου 9155/α

Μπαλαρίνα, 1959

σίδερο, 129Χ70,5Χ75 εκ.

αρ. έργου 9155/α

Μπαλαρίνα 1959

σφυρήλατος ορείχαλκος, 150Χ72Χ50 εκ.

αρ. έργου 9155

Μπαλαρίνα. 1959

σφυρήλατος ορείχαλκος, 150Χ72Χ50 εκ.

αρ. έργου 9155

Μπαλαρίνα. 1959

σφυρήλατος ορείχαλκος, 150Χ72Χ50 εκ.

αρ. έργου 9155

Ελληνικός χορός, 1955

χαλκός, 35,5Χ30Χ27 εκ.

αρ. έργου 9138

Χορός, 1955

χαλκός, 16Χ16Χ15,5 εκ.

αρ. έργου 9085

Χορός, 1955

χαλκός, 16Χ16Χ15,5 εκ.

αρ. έργου 9085

Χορός, 1955

σφυρήλατος ορείχαλκος, 109Χ149Χ104 εκ.

αρ. έργου 9048

Αφηρημένα

ΑΦΗΡΗΜΕΝΑ

Από τα σπουδαστικά της χρόνια η Φρόσω Ευθυμιάδη, παράλληλα με την κεραμική, ασχολήθηκε και με τη γλυπτική, δουλεύοντας συγκεκριμένα θέματα, όπως ζώα, πουλιά, μορφές και προτομές. Ως τις αρχές της δεκαετίας του 1950 οι συνθέσεις της ήταν ρεαλιστικές, στη συνέχεια όμως έκανε μια θεαματική αλλαγή προς μια πολύ αφαιρετική κατεύθυνση, που, από το 1958, την οδήγησε στη δημιουργία και αφηρημένων συνθέσεων. Επιπλέον, από το 1955 είχε εγκαταλείψει την τερακότα, με την οποία δούλευε σχεδόν αποκλειστικά, για να στραφεί στη σφυρηλάτηση του μετάλλου. Δουλεύοντας κυρίως με ορείχαλκο και σίδερο ή χρησιμοποιώντας βέργες μετάλλου, δημιούργησε αφηρημένες συνθέσεις συχνά σαν γραμμικά σχεδιάσματα στο χώρο, αντλώντας από βιόμορφα σχήματα ή κονστρουκτιβιστικά πρότυπα, αλλά και από πραγματικές εικόνες. Έτσι, η «Chinatown» είναι προφανώς εμπνευσμένη από κινέζικα ιδεογράμματα, το «Τοτέμ του βυθού» παραπέμπει σε φυτικά μοτίβα και το «Endless spiral» στο «Μνημείο για την Τρίτη Διεθνή» του Βλαντιμίρ Τάτλιν. Η «Μελέτη στο χώρο», το ένα από τα δύο μόνο έργα που έκανε σε μάρμαρο, είναι μια πολύ αφαιρετική εκδοχή των φουσκωμένων πανιών των ιστιοφόρων , που στη συνέχεια απέδωσε με σφυρήλατες βέργες ορείχαλκου σαν γραμμικό σχεδίασμα στο χώρο στη «Γραφή στο διάστημα». Ο κύκλος των αφηρημένων συνθέσεων έκλεισε γύρω στο 1971, όταν η Φρόσω Ευθυμιάδη δημιούργησε το «Λαβύρινθο», μια δυσδιάστατη γεωμετρική κατασκευή που προκύπτει από το συνδυασμό επαναλαμβανόμενων μοτίβων από μικρές πλάκες ορείχαλκου, που ήταν και το τελευταίο της έργο.

Chinatown, 1958

χαλκός, 49Χ30Χ17 εκ.

αρ. έργου 9175

Chinatown, 1958

χαλκός, 49Χ30Χ17 εκ.

αρ. έργου 9175

Γεωμετρική μελέτη, μετά το 1960

σφυρήλατο σίδερο, 46Χ17Χ16,5 εκ.

αρ. έργου 9159

Γεωμετρική μελέτη, μετά το 1960

σφυρήλατο σίδερο, 46Χ17Χ16,5 εκ.

αρ. έργου 9159

Γεωμετρική μελέτη, μετά το 1960

σφυρήλατο σίδερο, 46Χ17Χ16,5 εκ.

αρ. έργου 9159

Γεωμετρική μελέτη, μετά το 1960

σφυρήλατο σίδερο, 46Χ17Χ16,5 εκ.

αρ. έργου 9159